Ο Μάρκος Τσιριμώκος (1872-1939), γνωστός και με το ψευδώνυμο Στέφανος Ραμάς, ήταν καλός ποιητής του μεσοπολέμου, της «Αθηναϊκής» σχολής, μαχόμενος δημοτικιστής και δημοκράτης. Τα παρακάτω σατιρικά ποιήματα τα έγραψε μέσα στην τεταρταυγουστιανή δικτατορία, λίγο πριν πεθάνει, αλλά δεν δημοσιεύτηκαν παρά μετά την κατοχή, στο περιοδικό «Ελεύθερα Γράμματα» (τεύχος 7, 23.6.1945).
Δυστυχώς, ο ποιητής δίνει μία μόνο υποσημείωση για πρόσωπα και πράγματα της εποχής, οπότε κάποια σημεία είναι δύσκολο να τα κατανοήσουμε ολότελα, αν και είναι εύκολο να υποθέσουμε τι αφορούν.
ΣΑΡΚΑΣΜΟΙ
Σημείωμα του ποιητή Οι στίχοι αυτοί γράφτηκαν από την ανάγκη να ξεθυμαίνω πού και πού. Γιατί τους έγραφα παρακολουθώντας με ψυχικό σπαραγμό από το Νοέμβρη του 1938 την πολιτική και κοινωνική κατάντια της Ελλάδας. Τέλος τους αντέγραψα προσεχτικά στο τετράδιο τούτο με την ελπίδα πως κάποτε θα δημοσιευθούν είτε από μένα τον ίδιο, είτε – αν εγώ δεν υπάρχω πια – από κάποιον φίλο μου. Όπου είναι απαραίτητες ιστορικές πληροφορίες, για να δημιουργηθεί η κατάλληλη ατμόσφαιρα για την κατανόηση του στιχουργήματος, τις δίνω σε υποσημείωμα.
ΛΕΥΘΕΡΙΑ
Ήμουνα με τον εαυτό μου αντάμα,
κι απ’ το παράθυρό μου τ’ ανοιχτό,
στα χίλια κ’ ενιακόσια τριάντα οχτώ,
είδα μεγάλο στην Αθήνα θάμα.
Με πράσινα πουκάμισα ντυμένοι
και παντελόνια κίτρινο χακί,
σαν παλικάρια πούφαγαν φακή,
στεκόντουσαν ορθοί και κορδωμένοι
νιοι και κοπέλες κάμποσες χιλιάδες,
κοιτάζοντας με βλέματ’ απαθή,
τη Λευθεριά, με ξύλινο σπαθί,
δεξά-ζερβά να κάνει τεμενάδες.
ΤΟ ΠΡΑΣΙΝΟ
Εμπρός! για νέα εξόρμηση παιδιά,
πάμε στα πράσιν’ άλογα καβάλα,
πράσινα να φυτέψουμε κλαδιά
και δέντρα πράσινα μικρά-μεγάλα.
Το πράσινο! το πράσινο! παιδιά
του νέου μας Κράτους σύμβολο να γίνει.
Και πράσο-πράσο η πράσινη καρδιά
στον κόσμο θα χαρίσει τη γαλήνη.
Πρέπει ο καθείς ελιά ή κι απιδιά,
χαμόδεντρο ή και πεύκο να φυτέψει,
αλλ’ όχι και συκιά, γιατί παιδιά
το φύλο της στο νου φέρνει τη σκέψη
του ξεπεσμού και της ντροπής,
του πειρασμού θυμίζει τα τερτίπια,
κι άλλο πούναι αμαρτία να τα πεις
γιατί γενούν στα στήθια καρδιοχτύπια…
Εμπρός! στη νέα εξόρμηση, παιδιά,
πάμε στα πράσιν’ άλογα καβάλα
τα πράσα-πράσα- πράσινα κλαδιά
θάναι απ’ τα έργα μου τα πιο μεγάλα.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ
Το μέγα σας προστάτη Μπάρμπα-Γιάνη,
τον άνθρωπο, που μ’ όλη την καρδιά
σας κάνει όσα θα κάνω κ’ έχω κάνει,
ακούστε τον με προσοχή, παιδιά!
Έκανα πρώτα, πρώτα ό,τι μπορώ.
Και τρία χρόνια τάχω καταφέρει
να βάλω στο ζυγό και τον καιρό,
χειμώνα νάχουμε και καλοκαίρι.
Δεύτερο για του Κράτους την ασφάλεια
χιλιάδες στρατολόγησα χαφιέδες,
και τώρα ως και τ’ αγύριστα κεφάλια
δε βγάζουν τσιμουδιά στους καφενέδες.
Τρίτο – σας έκανα τον τουρισμό,
που οργάνωσε μεγάλη προπαγάντα,
ξοδεύοντας χωρίς λογαριασμό
κι ακόμα λογοκρίνοντας τα πάντα.
Θα κάνουμε σε λίγο κ’ υπονόμους
να ρίχνουμε τα δισεκατομύρια,
τους αναγκαστικούς, που βγάζω νόμους,
τ’ αυθόρμητα οπαδών συγχαρητήρια.
Θα κάνουμε ξανά Μητροπολίτη,
θα κάνουμε και λαχαναγορά,
και πιο μακριά απ’ του Χάλεϋ τον κομήτη
θάχει ο παράς, που θα χαλιέται, ουρά.
Και μ’ όλο πούχω και φροντίδες άλλες
να κάνω μελετώ και πιο μακριές,
αντάξιες της Ελλάδας, πιο μεγάλες
μ’ όλα μας ταιριασμένες Αποκριές.
Το Κράτος θα χορέβει σαν αρκούδι
σα θα χτυπώ το ντέφι δυνατά,
κ’ οι μασκαράδες όλοι το τραγούδι
θα λεν –του Μπάρμπα-Γιάνη-Κανατά.
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΤΡΙΤΟ
Ας ξελαρυγγιστούμε με τα Ζήτω!
Κάτω απ’ το γαλανό μας ουρανό
η Χώρα μας κοιλοπονά για τρίτο
πολιτισμό μεταβυζαντινό.
Τον ερχομό του μας τον λεν οι κούκοι,
κι ότι μας πάν’ στον πρώτο του σταθμό
πέντ’ εργολάβοι κ’ είκοσι τραμπούκοι
- όσοι μας κλέβουν με γοργό ρυθμό.
Μα μια, που με το ξύλο (πες τον Κύρο)
δεν του τον λύσανε τον αφαλό,
το λεν κι αυτοί, που κάνουν (τρεις το γύρο!)
το καλό και το ρίχνουν στο γιαλό.
ΧΑΡΑ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ
Σα χτες και σα προχτές την πάσα μέρα
νάχουμε πανηγύρια και γιορτές,
στο κάθε παραθύρι και παντιέρα,
και προβολείς τη νύχτα και φωτιές.
Να καίγεται παντού το πελεκούδι,
να βγάλει ο τόπος όνομα γλεντζέ,
σα θα χορέβει νηστικό τ’ αρκούδι
και βάλ’ η Ζαφειρίτσα φερετζέ.
Κ’ οι λέρες οι χαφιέδες κι όσοι βλάκες
στην Αθήνα τη νέα και παλιά
θα βάζουν στα μεγάφωνα τις πλάκες
ύμνων – για τη χαρά και τη δουλιά.
ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ
Ποτέ σου να μην πεις τη σκάφη σκάφη
κι ούτε πως βρίσκεις την Ελλάδα σάπια.
Στείλαν πολλούς ως τώρα στην Ανάφη
κ’ ήρθε ο καιρός να κάνουμε την πάπια.
Κι αν βάλθηκε να υμνεί του Πινκ τα χάπια,
κι αν μας περνάει το μπρούτζο για χρυσάφι,
ο τύπος τά που γράφει άλλος τα γράφει!
Στ’ αυγά σου κάτσε, κάνοντας την πάπια.
ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ ΚΟΜΨΟΣ ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ
Στα σκέλια μου δε βάζω την ουρά,
γιατ’ είμαι μες στους κολπαδόρους άσος,
και κάνω τις δουλιές μου μια χαρά
έχοντας και ξετσιπωσιά και θράσος.
Μα θέλεις να καμώνομαι τον ψόφιο
και τάχα τον ποιώ στα χωρατά,
μα θα με δεις ξανά γερό κι ατόφιο,
γράματα να σε μάθω κερατά.
ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ
Όπου είναι κι ο Μαικήνας θα φανεί,
που κόλυβα μεράζει με δυο χέρια
στης τέχνης και του υπόκοσμου τ’ αστέρια,
και σ’ όσους κανονίζει τη φωνή.
Και μαζεφτήκανε κάθε λογής
και μπογιατζήδες και καλαμαράδες,
και μουζικάντηδες και μαρμαράδες,
-οι δουλευταράδες κάθε προσταγής.
Κ’ αδερφωμένοι ανατριχούν μαζί
ο Γιούδας, ο Θωμάς, οι Σαύλοι-Παύλοι
κ’ οι τόσοι φτωχοπρόδρομοι, κ’ οι φαύλοι,
κ’ οι φίνοι, οι τιποτένιοι, κ’ οι χαζοί.
Η ΜΠΑΝΤΑ
Από της Δύσης χρόνια το τραπέζι
μασάμε βαρυστόμαχη τροφή,
μα το μυαλό μας ταμπουρά θα παίζει,
όσο δεν έχει πάθει διαστροφή.
Γραφτό μας να μιμούμαστε τα πάντα
γι’ αυτό τώρα στερνά κουτσά, στραβά,
μας παίζει της Πρωτεύουσας η μπάντα
του Φύρερ τον αλύγιστο χαβά.
ΚΑΤΡΟΤΣΕΝΤΟ
Αν πουν της Ρωμιοσύνης κατροτσέντο
την εποχή μας, δίχως κοπλιμέντο
θα το χρωστάμε στόν που διαφεντέβει
και λόγιους, και τεχνίτες, για να κλέβει.
Μα θάβρουν οι αυριανοί μας κριτικοί
και για την εποχή μας ένα ψόγο,
πως τάχα οι τωρινοί δεν είχαν λόγο
να γίνουν όλοι λογοκριτικοί.
ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΤΑΓΕΣ
Χωρίς ντροπή και μ’ αλαφριά καρδιά
μαζί μ΄αλάνια κι άλλους αγιογδύτες
προστάξαν και τ’ ανήλικα παιδιά
να γίνουν με το ζόρι φαλαγγίτες.
Χωρίς ντροπή και μποσικιά πολή
θα τον επικηρύτουν σαν αντάρτη,
τόν που δε λέει καλό για τη φυλή,
πούδωσε το πολίτευμα στη Σπάρτη.
ΤΑ ΝΤΟΠΙΑ ΓΡΑΜΑΤΑ
Βάλτε φωτιά στα τόπια! Βάλτε τα κλάματα.
Τα πρωτοπόρα νιάτα και τα γεράματα
(Λόγιοι και λογοτέχνες) περάσαν τη μπασιά
του παλατιού της Τέχνης, και γίνηκαν δεχτοί
από το σύντεκτό τους –πιάστε τον με μασιά! –
ογδόντα λογοτέχνες, όλοι τους διαλεχτοί,
μ’ ελπίδες να βουτήξουν κι αυτοί στον κουρβανά
πήγαν και προσκυνήσαν κ’ έκαναν τεμενά.
ΣΤΟΝ ΠΑΡΝΑΣΟ
Μέσ’ του γεροκομιού τη νέα σάλα
εδόθηκε μια πρώτη όπερα-μπούφα,
κι οράματα προβλήθηκαν μεγάλα
και για τη Ρωμιοσύνη τη μαγκούφα.
Ένας σαχλός, με λιγοστά μυαλά,
είπε του πεθερού τα παραμύθια,
κι όσοι έχουν για κεφάλια κολοκύθια
λέγαν πως τα κατάφερε καλά.
ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑΣ
Για δείγμα του ραγιαδικού του γούστου
βρήκε την Επιστήμ’ ειλικρινώς,
πως άνθισε από την τετάρτη Αυγούστου,
πούγινε ο ουρανός μας φωτεινός.
[Ο πρύτανις του Πανεπιστημίου Φωτεινός έβγαλε λόγο κι αυτόκλητος ο εθελόδουλος είπε πως από την 4η Αυγούστου άρχισε η επιστήμη να προοδεύει στην Ελλάδα.]
ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΛΑΣ
Μ’ όλα τα καθεστά! μ’ όλα τα κόματα!
χρόνια του τα συχώρεσε η Ελλάς
τα πρόστυχα και τ’ άνοστα καμώματα,
μα τώρα σα μιλάς γι’αυτόν γελάς
Επιστροφή στην Ανθολογία ποιημάτων από τα Ελεύθερα Γράμματα
Επιστροφή στις Ανθολογίες
Επιστροφή στα ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΖΙ
Αρχική σελίδα KEIMENA
http://www.sarantakos.com/kibwtos/elgr/tsirimwkos_sarkasmoi.html
Δευτέρα 7 Νοεμβρίου 2011
Πέμπτη 27 Οκτωβρίου 2011
Αναγκαστικά Μέτρα είσπραξης οφειλών
Αναγκαστικά Μέτρα είσπραξης οφειλών
Με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του παρόντος, για την είσπραξη των εσόδων των Δήμων και των Κοινοτήτων εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Eισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, όπως αυτές κάθε φορά ισχύουν.
Τα ταμειακά όργανα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ασκούν αντιστοίχως όλες τις αρμοδιότητες που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές. (άρθρο 167 παρ.1 ΔΚΚ) Στους ΟΤΑ που δεν έχουν δική τους ταμειακή υπηρεσία τα αναγκαστικά μέτρα λαμβάνει ο προϊστάμενος της οικείας ΔΟΥ. (άρθρο 170 παρ. 2 Ν.3463/06). Συνεπώς, όπου στις διατάξεις του ΚΕΔΕ αναφέρεται «Δ/ντης Δημοσίου Ταμείου» νοείται ο προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας του ΟΤΑ.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται τα όρια των οφειλών προς τους Ο.Τ.Α., μέχρι τα οποία αμελείται η ταμειακή βεβαίωσή τους και η λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. (άρθρο 167 παρ.3 ΔΚΚ)
Από την επόμενη ημέρα, κατά την οποία σύμφωνα με το άρθρο 5 του παρόντος, καθίστανται ληξιπρόθεσμα τα χρέη, ο Διευθυντής του Ταμείου δικαιούνται να προχωρήσει σε λήψη αναγκαστικών μέτρων κατά των οφειλετών για το καθυστερούμενο μέρος του χρέους. (άρθρο 7 του Κ.Ε.Δ.Ε)
Πρώτες ενέργειες για την εφαρμογή αναγκαστικών μέτρων:
1. Ύπαρξη Νομίμου Τίτλου (ταμειακή βεβαίωση ή κάποιος άλλος από τους προβλεπόμενους στην παρ.2 του άρθρου 2 του ΚΕΔΕ) (άρθρο 2 ΚΕΔΕ)
2. Αποστολή Ατομικής Ειδοποίησης από τον Προϊστάμενο της Ταμειακής Υπηρεσίας του ΟΤΑ. Η ειδοποίηση αύτη αποστέλλεται προς τον οφειλέτη διά της Ταχυδρομικής Υπηρεσίας ή δι` υπαλλήλων της Ταμειακής Υπηρεσίας του ΟΤΑ. (άρθρο 4 ΚΕΔΕ)
«Η μη περιέλευση ή η καθυστερημένη περιέλευση της ατομικής ειδοποίησης στον οφειλέτη, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα να απωλέσει ο τελευταίος στάδιο δικονομικής προστασίας πριν από τη λήψη συγκεκριμένου μέτρου εκτέλεσης όπως η κατάσχεση κινητών ή ακινήτων του, οδηγεί σε ακύρωση της πράξεως αυτής εκτέλεσης, εφόσον ο οφειλέτης επικαλεσθεί το γεγονός αυτό της μη περιέλευσης ή της μη έγκαιρης περιέλευσης σ` αυτόν της ατομικής ειδοποίησης, (πρβλ. ΣτΕ 1639, 1642-4/2003).» (ΣτΕ 1705/2008)
3. Παρέλευση της προθεσμίας του άρθρου 5 του ΚΕΔΕ, μετά τη λήξη της οποίας (ανάλογα με την περίπτωση) η οφειλή καθίσταται ληξιπρόθεσμη. (άρθρο 7 ΚΕΔΕ)
4. Επιλογή του αναγκαστικού μέτρου (κατάσχεση κινητών ή κατάσχεση ακινήτων) που θα εφαρμοστεί για την είσπραξη της οφειλής.
(«Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μπορεί, προκειμένου να εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία των υπόχρεων ή συνυπόχρεων προσώπων και να διασφαλιστεί η είσπραξη των δημοσίων εσόδων, να ανατίθεται η έρευνα σε ελεγκτικές εταιρείες ή δικηγόρους ή δικηγορικά γραφεία ή κοινοπραξίες αυτών. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία της ανάθεσης, ο τρόπος της αμοιβής, που μπορεί να συνδέεται με το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας ή της είσπραξης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου.» άρθρο 9 ΚΕΔΕ, όπως συμπληρώθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 18 Ν.4002/2011. Σχετική η ΠΟΛ 1195/14.09/2011)
5. Έγγραφη παραγγελία κατάσχεσης του Προϊσταμένου της ταμειακής υπηρεσίας του ΟΤΑ προς το Δικαστικό Επιμελητή.
6. Μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης προθεσμίας (ανάλογα με το εάν πρόκειται για κατάσχεση ακινήτων ή κινητών) ο Προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας εκδίδει Πρόγραμμα Πλειστηριασμού. (άρθρο 19 ΚΕΔΕ)
Το πρόγραμμα Πλειστηριασμού συντάσσεται από το Δικαστικό Επιμελητή.- Δείτε σχετικά Υποδείγματα: http://www.odee.gr/?pgtp=1&cId=1129103980
7. Δημοσιότητα του Προγράμματος Πλειστηριασμού, ανάλογα με την περίπτωση. (άρθρο 20 ΚΕΔΕ).
8. Διενέργεια Πλειστηριασμού από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφος)
Αναγκαστικά Μέτρα: Τα προς είσπραξη των δημοσίων εσόδων εφαρμοζόμενα αναγκαστικά μέτρα είναι τα εξής:
1. Κατάσχεση κινητών, είτε στα χέρια του οφειλέτη είτε κινητών και απαιτήσεων εν γένει αυτού στα χέρια τρίτου.
2. Κατάσχεση ακινήτων και
3. Προσωπική κράτηση.
Η χρήση των αναγκαστικών τούτων μέτρων εναπόκειται στην κρίση του διώκοντος Διευθυντού του Δημοσίου Ταμείου (ή τον ειδικό δημοτικό ταμεία), ο οποίος μπορεί να τα λάβει κατά τις διατάξεις του παρόντος Ν.Δ., είτε αθροιστικά είτε καθένα ξεχωριστά κατά την ελεύθερηκρίση του.
Προσωπική Κράτηση:
Προσωπική κράτηση μπορεί να διαταχθεί μόνο εφόσον:
α) πρόκειται για έσοδο που εισπράττεται κατά τις διατάξεις του Ν.δ. 356/1974 και
β) το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος προς το Δημόσιο από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων και των κάθε είδους τόκων και προσαυξήσεων, υπερβαίνει το ποσό των εκατό πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ (άρθρο 234 παρ.1 ΚΔΔ (Ν.2717/99)), όπως τροποποιήθηκε με την παρ.1 του άρθρου 3 της από 16.9.2009 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ 181/16.09.2009 τεύχος Α) η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του N.3814/2010 (ΦΕΚ 3/12.01.2010 τεύχος Α)- Καταργήθηκε η προσωπική κράτηση για χρέη στο δημόσιο με την παρ.6γ του άρθρου 67 του Ν.3842/2010
Σχετικές διατάξεις: άρθρα 63 – 72 Κ.Ε.Δ.Ε, 231 – 243 ΚΔΔ (Ν.2717/99), 1047 – 1054 ΚΠολΔ
Διαδικασία Κατάσχεσης Κινητών:
άρθρα 10 - 62 Κ.Ε.Δ.Ε
άρθρα 953 – 991 ΚΠολΔ
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 §1 περ. α΄ του ν.δ. 356/74 (ΚΕΔΕ) καθώς και του άρθρου 953 §3 ΚΠολΔ, εξαιρούνται της κατάσχεσης πράγματα της προσωπικής χρήσης του οφειλέτη και της οικογενείας του και ιδίως ενδύματα, κλινοστρώματα, έπιπλα, (τραπέζι, καρέκλες, ψυγείο, ηλεκτρική κουζίνα, τηλεόραση κ.λπ.) εφόσον τα πράγματα αυτά είναι απαραίτητα για τις στοιχειώδεις ανάγκες της διαβίωσής τους.
Με τις διατάξεις αυτές προστατεύονται οι στοιχειώδεις ανάγκες. Η προστασία των στοιχειωδών αναγκών διαβίωσης του οφειλέτη επιβάλλεται και από το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας. Οι δικαστικοί επιμελητές, συνεπώς, οι οποίοι εκτελούν τις παραγγελίες κατάσχεσης, έχουν υποχρέωση από το νόμο και το Σύνταγμα να εξαιρούν από την κατάσχεση όσα χαρακτηρίζονται από τις παραπάνω διατάξεις ως ακατάσχετα, διαφορετικά θα υπόκεινται στις συνέπειες που προβλέπονται στο άρθρο 75 παρ. 3 του ΚΕΔΕ. (ΥΠ. ΟΙΚ 1117330/ΕΞ/0016/4.12.2009)
Διαδικασία Κατάσχεσης Ακινήτων:
άρθρα 992 – 1016 ΚΠολΔ
Κατάσχεση ή εκχώρηση μισθού
Το άρθρο 664 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι ο μισθός είναι ακατάσχετος (το αυτό ορίζει και το άρθρο 982§2 εδ. δ’ του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).
Το άρθρο 464 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι οι απαιτήσεις ακατάσχετες είναι και ανεκχώρητες (άρα και ο μισθός ως ακατάσχετος δεν δύναται να εκχωρηθεί).
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρ. 451, 464, 653, 664 παρ. 3 του Αστικού Κώδικα και 982 παρ. 2 εδ. δ' Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, συνάγεται ότι ο μισθός είναι και ακατάσχετος και ανεκχώρητος. Η εκχώρηση του μισθού που έγινε κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων είναι απολύτως άκυρη. Η εκχώρηση του μισθού ακόμα και εάν γίνεται με την συναίνεση του οφειλέτη είναι απολύτως άκυρη και δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια (ΕφετΑθ 9347/200 ΕΕΔ ΜΒ’, 124, άρθρ. 174 ΑΚ, Σούρλας, στην ΕρμΑΚ άρθρ.464, αριθμ. 5, Κρητικός, στον ΑΚ Γεωργιάδη-Σταθόπουλου, άρθρ. 464, αριθ. 8, Βαθρακοκοίλης ΕρΝομΑΚ 464, 630-631).
Ως «μισθός» ορίζεται κατά την διάταξη των άρθρων 653 και 664§3 ΑΚ ως μισθός υποκείμενος στην ανωτέρω προστασία θεωρείται κάθε παροχή σε χρήμα, που καταβάλλεται σε αντάλλαγμα της εργασίας, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού του (Βαθρακοκοίλης ε.α. 664, τ. Γ, ημ. Β, σελ. 372).
(Την αυτή θέση διατύπωσε προσφάτως και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την υπ’ αριθμ. 194/2006 γνωμοδότησή του για δημοσίους υπαλλήλους Ο.Τ.Α.)
Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 982 Κ.Πολ.Δικ: «2. Εξαιρούνται από την κατάσχεση ... δ) απαιτήσεις μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών παροχών, εκτός αν πρόκειται να ικανοποιηθεί απαίτηση για διατροφή που στηρίζεται στο νόμο ή σε διάταξη τελευταίας βούλησης ή για συνεισφορά στις ανάγκες της οικογένειας, οπότε επιτρέπεται να γίνει κατάσχεση έως το μισό, αφού ληφθούν υπόψη τα ποσά που εισπράττει ο υπόχρεος, το μέγεθος των υποχρεώσεων που του δημιουργεί ο γάμος του για την αντιμετώπιση των οικογενειακών αναγκών και ο αριθμός των δικαιούχων.» Σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης είναι υποχρεωμένες οι υπηρεσίες του Δήμου να παρακρατούν το ποσό που ορίζει η απόφαση και να αποδίδεται στο δικαιούχο.
Με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3714/2008 «Προστασία δανειοληπτών και άλλες διατάξεις», αυξάνεται το όριο του ακατάσχετου ποσού μισθών συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων για χρέη προς το Δημόσιο από 600 ευρώ σε 1.000 ευρώ και ισχύει κατά το άρθρο 10 του ίδιου νόμου από της δημοσιεύσεως αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (7-11-2008) για ενημέρωση και ενιαία εφαρμογή αυτού.
Ειδικότερα με το ανωτέρω άρθρο αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο του άρθρου 31 του Ν.δ. 356/1974 (Κ.Ε.Δ.Ε.), όπως είχε τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 18 του Ν. 3522/2006 και ισχύει και ορίζεται ότι:
Δεν επιτρέπεται η επιβολή κατάσχεσης επί μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών βοηθημάτων που καταβάλλονται περιοδικώς σε βάρος οφειλετών του Δημοσίου, εφόσον το ποσό αυτών, αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών, είναι μέχρι των χιλίων (1000) ευρώ μηνιαίως. Αν ο μισθός, η σύνταξη ή το βοήθημα υπερβαίνει το ποσό των χιλίων (1000) ευρώ μηνιαίως επιτρέπεται η κατάσχεση μέχρι του 25% αυτών, όμως σε κάθε περίπτωση το εναπομένον ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των χιλίων (1000) ευρώ.
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που ο οφειλέτης του Δημοσίου λαμβάνει σύνταξη ή μισθό ή ασφαλιστικά βοηθήματα από δύο ή περισσότερους φορείς, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό αυτών και επιτρέπεται η κατάσχεση του 25% αυτών, όμως το εναπομένον ποσό από το σύνολό τους να μην είναι μικρότερο των χιλίων (1000) ευρώ. Στο κατασχετήριο πρέπει να προσδιορίζεται το ακριβές ποσό που κατάσχεται (όχι ποσοστό), ώστε να εφαρμόζεται ο περιορισμός που τίθεται από το νόμο, ήτοι το ποσό που απομένει στον οφειλέτη να μην είναι μικρότερο των χιλίων (1000) ευρώ.
Κατά τη μεταβατική διάταξη της παραγράφου 7 του ιδίου νόμου (3714/2008) προβλέφθηκε, ότι το κύρος και οι έννομες συνέπειες των πράξεων της διαδικασίας εκτελέσεως, που έχουν γίνει πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου, δεν θίγονται.
Κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί πριν την ισχύ του νόμου αυτού και υπάγονται στην ανωτέρω περίπτωση, ύστερα από αίτηση του οφειλέτη, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται στα πλαίσια του άρθρου 30 παρ. 4 του Ν. 356/74, όπως αυτό συμπληρώθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 41 του Ν. 2648/98, σύμφωνα με την οποία, η κατάσχεση μπορεί να περιοριστεί σε μικρότερο ποσό ή ποσοστό, μετά από αιτιολογημένη απόφαση εκείνου που την επέβαλε, λαμβανομένης υπόψη και της ανωτέρω νομοθετικής μεταβολής. (ΠΟΛ. 1170/1121000/8610/Ζ 0016/21.12.2008)
Ευθύνη Δημοτικού Ταμία:
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ.1 του Ν.3492/06:
«1. Η Γ.Δ.Δ.Ε. έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) Ασκεί έλεγχο:
(1) στη διαχείριση του προϋπολογισμού των φορέων του άρθρου 3, προκειμένου να διαπιστωθεί ιδίως αν: αα) όλα τα ποσά τα οποία ψηφίζονται ή χορηγούνται, δαπανώνται και χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς για τους οποίους εγκρίθηκαν ή χορηγήθηκαν, ββ) κατά την πραγματοποίηση των δαπανών τηρούνται οι ισχύουσες διατάξεις, καθώς και οι αρχές της δημοσιονομικής δέσμευσης, της νομικής δέσμευσης και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, γγ) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση της είσπραξης των εσόδων, δδ) όλα τα έσοδα εισπράττονται και εμφανίζονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις,
(2) στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου να διαπιστωθεί η επάρκειά τους.
β) Λαμβάνει ή εισηγείται τα κατάλληλα μέτρα για τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των φορέων, ώστε να συμβάλει:
αα) στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων τους, ββ) στη σύννομη και αποτελεσματική διαχείριση των χρημάτων που δαπανούν και γγ) στην καταπολέμηση της απάτης, της δωροδοκίας, καθώς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας που είναι επιζήμια για τα οικονομικά συμφέροντά τους.
γ) Επιβάλλει τις προβλεπόμενες από τον παρόντα νόμο κυρώσεις.
δ) Συνεργάζεται με αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων κρατών και ιδίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ζητήματα σχετικά με την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
ε) Συντάσσει ετήσια έκθεση ελέγχου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 22.
2. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της η Γ.Δ.Δ.Ε. μεριμνά ιδιαιτέρως για τη διαφύλαξη δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και εμπιστευτικών πληροφοριών, των οποίων λαμβάνουν γνώση τα όργανα αυτής.»
Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ΠΔ 774/80:
«1. Οι Δημόσιοι υπόλογοι είναι πάντες οι δημόσιοι λειτουργοί οι εντεταλμένοι την είσπραξιν εσόδων ή την πληρωμήν εξόδων του Κράτους, και καθόλου οι οπωσδήποτε έστω και άνευ νομίμου εξουσιοδοτήσεως διαχειριζόμενοι χρήματα αξίας ή υλικόν, ανήκοντα εις το Κράτος ως και πας άλλος εκ του νόμου θεωρούμενος ως δημόσιος υπόλογος.
3. Η έναντι του Ελεγκτικού Συνεδρίου ευθύνη των δημοσίων υπολόγων επεκτείνεται και εις την ακριβή είσπραξιν των βεβαιωθέντων δημοσίων εσόδων εφ' όσον εκ του νόμου δεν λογοδοτούν ούτοι δια τούτο προς άλλην αρχήν.
4. Καθ' έκαστον οικονομικόν έτος ή μετά την καθ' οιονδήποτε τρόπον λήξιν της διαχειρίσεώς των, οφείλουν οι δημόσιοι υπόλογοι εντός διμήνου το βραδύτερον να αποδίδουν εις το Ελεγκτικόν Συνέδριον λόγον της διαχειρίσεως αυτών, υποβάλλοντες τους λογαριασμούς των απ' ευθείας εις τούτο εφ' όσον άλλως υπό του νόμου δεν ορίζεται.»
Άσκηση Ποινικής Δίωξης
Πέραν των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης ο ειδικός δημοτικός ταμίας ή ο προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας οφείλουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 1 του Ν. 1882/1990, να υποβάλλουν αίτηση προς τον αρμόδιο Εισαγγελέα για την άσκηση ποινικής δίωξης των οφειλετών. Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 25 του Ν.1882/1990:
"Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και τα τελωνεία χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης:
α) έως ένα έτος, εφόσον το συνολικό χρέος από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών, που αναφέρεται στην παράγραφο 5, υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ,
β) έξι τουλάχιστον μηνών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ,
γ) ενός τουλάχιστον έτους, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ,
δ) τριών τουλάχιστον ετών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ.
Χρόνος τέλεσης του αδικήματος είναι το χρονικό διάστημα από την παρέλευση των τεσσάρων μηνών μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου αντίστοιχου με το 1/3 της κατά περίπτωση προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής.
Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων.
Η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη, εάν το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό."
Όταν υποβληθεί αίτηση στον αρμόδιο Εισαγγελέα για άσκηση της ποινικής δίωξης τότε σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 7 του Ν.1882/1990, αναστέλλεται η παραγραφή του χρέους μέχρις εκδόσεως τελεσιδίκου αποφάσεως. Ο χρόνος παραγραφής του χρέους δεν συμπληρώνεται πριν την πάροδο ενός έτους από τη λήξη της αναστολής.
ΣΧΕΤΙΚΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ:
Υπόχρεος για την καταβολή του τέλους του άρθρου 7 του Ν. 1080/1980 είναι ο κατά τον κρίσιμο χρόνο εκμεταλλευόμενος το εστιατόριο/σε περίπτωση δε κατά την οποία ο προαναφερθείς υπόχρεος δεν καταβάλλει το ποσό του οφειλομένου τέλους στο δικαιούχο δήμο ή κοινότητα, τότε επιβάλλεται με πράξη του δημάρχου ή προέδρου της κοινότητας το μη καταβληθέν τέλος καθώς και το πρόστιμο που προβλέπεται/η είσπραξη εξ άλλου των ποσών που έχουν βεβαιωθεί με τηνοριστικοποιηθείσα πράξη του δημάρχου ή του προέδρου της κοινότητας γίνεται από τα οικεία δημοτικά ή κοινοτικά ταμεία, τα οποία συντάσσουν σχετική ατομική ειδοποίηση που αποστέλλουν προς τον οφειλέτη/κατά της προαναφερθείσας ατομικής ειδοποιήσεως χωρεί η κατά το άρθρο 73 παρ 1 του ΚΕΔΕ ανακοπή, με την οποία όμως, εν όψει του ότι στον οφειλέτη παρέχεται από τις σχετικές διατάξεις δικαίωμα προσφυγής κατά της πράξεως προσδιορισμού της οφειλής του, δεν είναι δυνατή η προβολή λόγων αναφερομένων στο κατ' ουσία βάσιμο της απαιτήσεως του Δήμου ή της Κοινότητας. (ΣτΕ 186/1998 Τμ. Στ')
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
- ΠΟΛ 1087/11.06.2010 Οδηγίες για την εφαρμογή των διατάξεων του Πτωχευτικού Κώδικα (ν.3588/2007) και του ν.3808/2009, που αφορούν στην διαδικασία συνδιαλλαγής
Με την επιφύλαξη των ειδικών διατάξεων του παρόντος, για την είσπραξη των εσόδων των Δήμων και των Κοινοτήτων εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Eισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, όπως αυτές κάθε φορά ισχύουν.
Τα ταμειακά όργανα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης ασκούν αντιστοίχως όλες τις αρμοδιότητες που προβλέπουν οι διατάξεις αυτές. (άρθρο 167 παρ.1 ΔΚΚ) Στους ΟΤΑ που δεν έχουν δική τους ταμειακή υπηρεσία τα αναγκαστικά μέτρα λαμβάνει ο προϊστάμενος της οικείας ΔΟΥ. (άρθρο 170 παρ. 2 Ν.3463/06). Συνεπώς, όπου στις διατάξεις του ΚΕΔΕ αναφέρεται «Δ/ντης Δημοσίου Ταμείου» νοείται ο προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας του ΟΤΑ.
Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών καθορίζονται τα όρια των οφειλών προς τους Ο.Τ.Α., μέχρι τα οποία αμελείται η ταμειακή βεβαίωσή τους και η λήψη αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. (άρθρο 167 παρ.3 ΔΚΚ)
Από την επόμενη ημέρα, κατά την οποία σύμφωνα με το άρθρο 5 του παρόντος, καθίστανται ληξιπρόθεσμα τα χρέη, ο Διευθυντής του Ταμείου δικαιούνται να προχωρήσει σε λήψη αναγκαστικών μέτρων κατά των οφειλετών για το καθυστερούμενο μέρος του χρέους. (άρθρο 7 του Κ.Ε.Δ.Ε)
Πρώτες ενέργειες για την εφαρμογή αναγκαστικών μέτρων:
1. Ύπαρξη Νομίμου Τίτλου (ταμειακή βεβαίωση ή κάποιος άλλος από τους προβλεπόμενους στην παρ.2 του άρθρου 2 του ΚΕΔΕ) (άρθρο 2 ΚΕΔΕ)
2. Αποστολή Ατομικής Ειδοποίησης από τον Προϊστάμενο της Ταμειακής Υπηρεσίας του ΟΤΑ. Η ειδοποίηση αύτη αποστέλλεται προς τον οφειλέτη διά της Ταχυδρομικής Υπηρεσίας ή δι` υπαλλήλων της Ταμειακής Υπηρεσίας του ΟΤΑ. (άρθρο 4 ΚΕΔΕ)
«Η μη περιέλευση ή η καθυστερημένη περιέλευση της ατομικής ειδοποίησης στον οφειλέτη, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα να απωλέσει ο τελευταίος στάδιο δικονομικής προστασίας πριν από τη λήψη συγκεκριμένου μέτρου εκτέλεσης όπως η κατάσχεση κινητών ή ακινήτων του, οδηγεί σε ακύρωση της πράξεως αυτής εκτέλεσης, εφόσον ο οφειλέτης επικαλεσθεί το γεγονός αυτό της μη περιέλευσης ή της μη έγκαιρης περιέλευσης σ` αυτόν της ατομικής ειδοποίησης, (πρβλ. ΣτΕ 1639, 1642-4/2003).» (ΣτΕ 1705/2008)
3. Παρέλευση της προθεσμίας του άρθρου 5 του ΚΕΔΕ, μετά τη λήξη της οποίας (ανάλογα με την περίπτωση) η οφειλή καθίσταται ληξιπρόθεσμη. (άρθρο 7 ΚΕΔΕ)
4. Επιλογή του αναγκαστικού μέτρου (κατάσχεση κινητών ή κατάσχεση ακινήτων) που θα εφαρμοστεί για την είσπραξη της οφειλής.
(«Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών μπορεί, προκειμένου να εντοπιστούν περιουσιακά στοιχεία των υπόχρεων ή συνυπόχρεων προσώπων και να διασφαλιστεί η είσπραξη των δημοσίων εσόδων, να ανατίθεται η έρευνα σε ελεγκτικές εταιρείες ή δικηγόρους ή δικηγορικά γραφεία ή κοινοπραξίες αυτών. Με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών καθορίζεται η διαδικασία της ανάθεσης, ο τρόπος της αμοιβής, που μπορεί να συνδέεται με το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας ή της είσπραξης, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία λεπτομέρεια για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου.» άρθρο 9 ΚΕΔΕ, όπως συμπληρώθηκε με την παρ. 9 του άρθρου 18 Ν.4002/2011. Σχετική η ΠΟΛ 1195/14.09/2011)
5. Έγγραφη παραγγελία κατάσχεσης του Προϊσταμένου της ταμειακής υπηρεσίας του ΟΤΑ προς το Δικαστικό Επιμελητή.
6. Μετά την παρέλευση της προβλεπόμενης προθεσμίας (ανάλογα με το εάν πρόκειται για κατάσχεση ακινήτων ή κινητών) ο Προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας εκδίδει Πρόγραμμα Πλειστηριασμού. (άρθρο 19 ΚΕΔΕ)
Το πρόγραμμα Πλειστηριασμού συντάσσεται από το Δικαστικό Επιμελητή.- Δείτε σχετικά Υποδείγματα: http://www.odee.gr/?pgtp=1&cId=1129103980
7. Δημοσιότητα του Προγράμματος Πλειστηριασμού, ανάλογα με την περίπτωση. (άρθρο 20 ΚΕΔΕ).
8. Διενέργεια Πλειστηριασμού από τον υπάλληλο του πλειστηριασμού (συμβολαιογράφος)
Αναγκαστικά Μέτρα: Τα προς είσπραξη των δημοσίων εσόδων εφαρμοζόμενα αναγκαστικά μέτρα είναι τα εξής:
1. Κατάσχεση κινητών, είτε στα χέρια του οφειλέτη είτε κινητών και απαιτήσεων εν γένει αυτού στα χέρια τρίτου.
2. Κατάσχεση ακινήτων και
3. Προσωπική κράτηση.
Η χρήση των αναγκαστικών τούτων μέτρων εναπόκειται στην κρίση του διώκοντος Διευθυντού του Δημοσίου Ταμείου (ή τον ειδικό δημοτικό ταμεία), ο οποίος μπορεί να τα λάβει κατά τις διατάξεις του παρόντος Ν.Δ., είτε αθροιστικά είτε καθένα ξεχωριστά κατά την ελεύθερηκρίση του.
Προσωπική Κράτηση:
Προσωπική κράτηση μπορεί να διαταχθεί μόνο εφόσον:
α) πρόκειται για έσοδο που εισπράττεται κατά τις διατάξεις του Ν.δ. 356/1974 και
β) το συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος προς το Δημόσιο από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων και των κάθε είδους τόκων και προσαυξήσεων, υπερβαίνει το ποσό των εκατό πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ (άρθρο 234 παρ.1 ΚΔΔ (Ν.2717/99)), όπως τροποποιήθηκε με την παρ.1 του άρθρου 3 της από 16.9.2009 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ 181/16.09.2009 τεύχος Α) η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του N.3814/2010 (ΦΕΚ 3/12.01.2010 τεύχος Α)- Καταργήθηκε η προσωπική κράτηση για χρέη στο δημόσιο με την παρ.6γ του άρθρου 67 του Ν.3842/2010
Σχετικές διατάξεις: άρθρα 63 – 72 Κ.Ε.Δ.Ε, 231 – 243 ΚΔΔ (Ν.2717/99), 1047 – 1054 ΚΠολΔ
Διαδικασία Κατάσχεσης Κινητών:
άρθρα 10 - 62 Κ.Ε.Δ.Ε
άρθρα 953 – 991 ΚΠολΔ
Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 17 §1 περ. α΄ του ν.δ. 356/74 (ΚΕΔΕ) καθώς και του άρθρου 953 §3 ΚΠολΔ, εξαιρούνται της κατάσχεσης πράγματα της προσωπικής χρήσης του οφειλέτη και της οικογενείας του και ιδίως ενδύματα, κλινοστρώματα, έπιπλα, (τραπέζι, καρέκλες, ψυγείο, ηλεκτρική κουζίνα, τηλεόραση κ.λπ.) εφόσον τα πράγματα αυτά είναι απαραίτητα για τις στοιχειώδεις ανάγκες της διαβίωσής τους.
Με τις διατάξεις αυτές προστατεύονται οι στοιχειώδεις ανάγκες. Η προστασία των στοιχειωδών αναγκών διαβίωσης του οφειλέτη επιβάλλεται και από το άρθρο 2 παρ. 1 του Συντάγματος, που ορίζει ότι ο σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας. Οι δικαστικοί επιμελητές, συνεπώς, οι οποίοι εκτελούν τις παραγγελίες κατάσχεσης, έχουν υποχρέωση από το νόμο και το Σύνταγμα να εξαιρούν από την κατάσχεση όσα χαρακτηρίζονται από τις παραπάνω διατάξεις ως ακατάσχετα, διαφορετικά θα υπόκεινται στις συνέπειες που προβλέπονται στο άρθρο 75 παρ. 3 του ΚΕΔΕ. (ΥΠ. ΟΙΚ 1117330/ΕΞ/0016/4.12.2009)
Διαδικασία Κατάσχεσης Ακινήτων:
άρθρα 992 – 1016 ΚΠολΔ
Κατάσχεση ή εκχώρηση μισθού
Το άρθρο 664 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι ο μισθός είναι ακατάσχετος (το αυτό ορίζει και το άρθρο 982§2 εδ. δ’ του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).
Το άρθρο 464 του Αστικού Κώδικα ορίζει ότι οι απαιτήσεις ακατάσχετες είναι και ανεκχώρητες (άρα και ο μισθός ως ακατάσχετος δεν δύναται να εκχωρηθεί).
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρ. 451, 464, 653, 664 παρ. 3 του Αστικού Κώδικα και 982 παρ. 2 εδ. δ' Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, συνάγεται ότι ο μισθός είναι και ακατάσχετος και ανεκχώρητος. Η εκχώρηση του μισθού που έγινε κατά παράβαση των ανωτέρω διατάξεων είναι απολύτως άκυρη. Η εκχώρηση του μισθού ακόμα και εάν γίνεται με την συναίνεση του οφειλέτη είναι απολύτως άκυρη και δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια (ΕφετΑθ 9347/200 ΕΕΔ ΜΒ’, 124, άρθρ. 174 ΑΚ, Σούρλας, στην ΕρμΑΚ άρθρ.464, αριθμ. 5, Κρητικός, στον ΑΚ Γεωργιάδη-Σταθόπουλου, άρθρ. 464, αριθ. 8, Βαθρακοκοίλης ΕρΝομΑΚ 464, 630-631).
Ως «μισθός» ορίζεται κατά την διάταξη των άρθρων 653 και 664§3 ΑΚ ως μισθός υποκείμενος στην ανωτέρω προστασία θεωρείται κάθε παροχή σε χρήμα, που καταβάλλεται σε αντάλλαγμα της εργασίας, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού του (Βαθρακοκοίλης ε.α. 664, τ. Γ, ημ. Β, σελ. 372).
(Την αυτή θέση διατύπωσε προσφάτως και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους με την υπ’ αριθμ. 194/2006 γνωμοδότησή του για δημοσίους υπαλλήλους Ο.Τ.Α.)
Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 982 Κ.Πολ.Δικ: «2. Εξαιρούνται από την κατάσχεση ... δ) απαιτήσεις μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών παροχών, εκτός αν πρόκειται να ικανοποιηθεί απαίτηση για διατροφή που στηρίζεται στο νόμο ή σε διάταξη τελευταίας βούλησης ή για συνεισφορά στις ανάγκες της οικογένειας, οπότε επιτρέπεται να γίνει κατάσχεση έως το μισό, αφού ληφθούν υπόψη τα ποσά που εισπράττει ο υπόχρεος, το μέγεθος των υποχρεώσεων που του δημιουργεί ο γάμος του για την αντιμετώπιση των οικογενειακών αναγκών και ο αριθμός των δικαιούχων.» Σε εκτέλεση δικαστικής απόφασης είναι υποχρεωμένες οι υπηρεσίες του Δήμου να παρακρατούν το ποσό που ορίζει η απόφαση και να αποδίδεται στο δικαιούχο.
Με τις διατάξεις του άρθρου 4 του Ν. 3714/2008 «Προστασία δανειοληπτών και άλλες διατάξεις», αυξάνεται το όριο του ακατάσχετου ποσού μισθών συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων για χρέη προς το Δημόσιο από 600 ευρώ σε 1.000 ευρώ και ισχύει κατά το άρθρο 10 του ίδιου νόμου από της δημοσιεύσεως αυτού στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (7-11-2008) για ενημέρωση και ενιαία εφαρμογή αυτού.
Ειδικότερα με το ανωτέρω άρθρο αντικαθίσταται το τελευταίο εδάφιο του άρθρου 31 του Ν.δ. 356/1974 (Κ.Ε.Δ.Ε.), όπως είχε τροποποιηθεί με τις διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 18 του Ν. 3522/2006 και ισχύει και ορίζεται ότι:
Δεν επιτρέπεται η επιβολή κατάσχεσης επί μισθών, συντάξεων ή ασφαλιστικών βοηθημάτων που καταβάλλονται περιοδικώς σε βάρος οφειλετών του Δημοσίου, εφόσον το ποσό αυτών, αφαιρουμένων των υποχρεωτικών εισφορών, είναι μέχρι των χιλίων (1000) ευρώ μηνιαίως. Αν ο μισθός, η σύνταξη ή το βοήθημα υπερβαίνει το ποσό των χιλίων (1000) ευρώ μηνιαίως επιτρέπεται η κατάσχεση μέχρι του 25% αυτών, όμως σε κάθε περίπτωση το εναπομένον ποσό δεν μπορεί να είναι κατώτερο των χιλίων (1000) ευρώ.
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που ο οφειλέτης του Δημοσίου λαμβάνει σύνταξη ή μισθό ή ασφαλιστικά βοηθήματα από δύο ή περισσότερους φορείς, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό αυτών και επιτρέπεται η κατάσχεση του 25% αυτών, όμως το εναπομένον ποσό από το σύνολό τους να μην είναι μικρότερο των χιλίων (1000) ευρώ. Στο κατασχετήριο πρέπει να προσδιορίζεται το ακριβές ποσό που κατάσχεται (όχι ποσοστό), ώστε να εφαρμόζεται ο περιορισμός που τίθεται από το νόμο, ήτοι το ποσό που απομένει στον οφειλέτη να μην είναι μικρότερο των χιλίων (1000) ευρώ.
Κατά τη μεταβατική διάταξη της παραγράφου 7 του ιδίου νόμου (3714/2008) προβλέφθηκε, ότι το κύρος και οι έννομες συνέπειες των πράξεων της διαδικασίας εκτελέσεως, που έχουν γίνει πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου, δεν θίγονται.
Κατασχέσεις που έχουν επιβληθεί πριν την ισχύ του νόμου αυτού και υπάγονται στην ανωτέρω περίπτωση, ύστερα από αίτηση του οφειλέτη, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται στα πλαίσια του άρθρου 30 παρ. 4 του Ν. 356/74, όπως αυτό συμπληρώθηκε με την παράγραφο 2 του άρθρου 41 του Ν. 2648/98, σύμφωνα με την οποία, η κατάσχεση μπορεί να περιοριστεί σε μικρότερο ποσό ή ποσοστό, μετά από αιτιολογημένη απόφαση εκείνου που την επέβαλε, λαμβανομένης υπόψη και της ανωτέρω νομοθετικής μεταβολής. (ΠΟΛ. 1170/1121000/8610/Ζ 0016/21.12.2008)
Ευθύνη Δημοτικού Ταμία:
Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ.1 του Ν.3492/06:
«1. Η Γ.Δ.Δ.Ε. έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) Ασκεί έλεγχο:
(1) στη διαχείριση του προϋπολογισμού των φορέων του άρθρου 3, προκειμένου να διαπιστωθεί ιδίως αν: αα) όλα τα ποσά τα οποία ψηφίζονται ή χορηγούνται, δαπανώνται και χρησιμοποιούνται για τους σκοπούς για τους οποίους εγκρίθηκαν ή χορηγήθηκαν, ββ) κατά την πραγματοποίηση των δαπανών τηρούνται οι ισχύουσες διατάξεις, καθώς και οι αρχές της δημοσιονομικής δέσμευσης, της νομικής δέσμευσης και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, γγ) λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση της είσπραξης των εσόδων, δδ) όλα τα έσοδα εισπράττονται και εμφανίζονται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις,
(2) στα συστήματα διαχείρισης και ελέγχου, προκειμένου να διαπιστωθεί η επάρκειά τους.
β) Λαμβάνει ή εισηγείται τα κατάλληλα μέτρα για τη βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των φορέων, ώστε να συμβάλει:
αα) στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων τους, ββ) στη σύννομη και αποτελεσματική διαχείριση των χρημάτων που δαπανούν και γγ) στην καταπολέμηση της απάτης, της δωροδοκίας, καθώς και κάθε άλλης παράνομης δραστηριότητας που είναι επιζήμια για τα οικονομικά συμφέροντά τους.
γ) Επιβάλλει τις προβλεπόμενες από τον παρόντα νόμο κυρώσεις.
δ) Συνεργάζεται με αντίστοιχες υπηρεσίες άλλων κρατών και ιδίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ζητήματα σχετικά με την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
ε) Συντάσσει ετήσια έκθεση ελέγχου κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 22.
2. Κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων της η Γ.Δ.Δ.Ε. μεριμνά ιδιαιτέρως για τη διαφύλαξη δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και εμπιστευτικών πληροφοριών, των οποίων λαμβάνουν γνώση τα όργανα αυτής.»
Σύμφωνα με το άρθρο 25 του ΠΔ 774/80:
«1. Οι Δημόσιοι υπόλογοι είναι πάντες οι δημόσιοι λειτουργοί οι εντεταλμένοι την είσπραξιν εσόδων ή την πληρωμήν εξόδων του Κράτους, και καθόλου οι οπωσδήποτε έστω και άνευ νομίμου εξουσιοδοτήσεως διαχειριζόμενοι χρήματα αξίας ή υλικόν, ανήκοντα εις το Κράτος ως και πας άλλος εκ του νόμου θεωρούμενος ως δημόσιος υπόλογος.
3. Η έναντι του Ελεγκτικού Συνεδρίου ευθύνη των δημοσίων υπολόγων επεκτείνεται και εις την ακριβή είσπραξιν των βεβαιωθέντων δημοσίων εσόδων εφ' όσον εκ του νόμου δεν λογοδοτούν ούτοι δια τούτο προς άλλην αρχήν.
4. Καθ' έκαστον οικονομικόν έτος ή μετά την καθ' οιονδήποτε τρόπον λήξιν της διαχειρίσεώς των, οφείλουν οι δημόσιοι υπόλογοι εντός διμήνου το βραδύτερον να αποδίδουν εις το Ελεγκτικόν Συνέδριον λόγον της διαχειρίσεως αυτών, υποβάλλοντες τους λογαριασμούς των απ' ευθείας εις τούτο εφ' όσον άλλως υπό του νόμου δεν ορίζεται.»
Άσκηση Ποινικής Δίωξης
Πέραν των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης ο ειδικός δημοτικός ταμίας ή ο προϊστάμενος της ταμειακής υπηρεσίας οφείλουν σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 25 παρ. 1 του Ν. 1882/1990, να υποβάλλουν αίτηση προς τον αρμόδιο Εισαγγελέα για την άσκηση ποινικής δίωξης των οφειλετών. Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ.1 του άρθρου 25 του Ν.1882/1990:
"Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και τα τελωνεία χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης:
α) έως ένα έτος, εφόσον το συνολικό χρέος από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών, που αναφέρεται στην παράγραφο 5, υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ,
β) έξι τουλάχιστον μηνών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ,
γ) ενός τουλάχιστον έτους, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ,
δ) τριών τουλάχιστον ετών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α', υπερβαίνει το ποσό των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ.
Χρόνος τέλεσης του αδικήματος είναι το χρονικό διάστημα από την παρέλευση των τεσσάρων μηνών μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου αντίστοιχου με το 1/3 της κατά περίπτωση προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής.
Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων.
Η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη, εάν το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό."
Όταν υποβληθεί αίτηση στον αρμόδιο Εισαγγελέα για άσκηση της ποινικής δίωξης τότε σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 7 του Ν.1882/1990, αναστέλλεται η παραγραφή του χρέους μέχρις εκδόσεως τελεσιδίκου αποφάσεως. Ο χρόνος παραγραφής του χρέους δεν συμπληρώνεται πριν την πάροδο ενός έτους από τη λήξη της αναστολής.
ΣΧΕΤΙΚΗ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ:
Υπόχρεος για την καταβολή του τέλους του άρθρου 7 του Ν. 1080/1980 είναι ο κατά τον κρίσιμο χρόνο εκμεταλλευόμενος το εστιατόριο/σε περίπτωση δε κατά την οποία ο προαναφερθείς υπόχρεος δεν καταβάλλει το ποσό του οφειλομένου τέλους στο δικαιούχο δήμο ή κοινότητα, τότε επιβάλλεται με πράξη του δημάρχου ή προέδρου της κοινότητας το μη καταβληθέν τέλος καθώς και το πρόστιμο που προβλέπεται/η είσπραξη εξ άλλου των ποσών που έχουν βεβαιωθεί με τηνοριστικοποιηθείσα πράξη του δημάρχου ή του προέδρου της κοινότητας γίνεται από τα οικεία δημοτικά ή κοινοτικά ταμεία, τα οποία συντάσσουν σχετική ατομική ειδοποίηση που αποστέλλουν προς τον οφειλέτη/κατά της προαναφερθείσας ατομικής ειδοποιήσεως χωρεί η κατά το άρθρο 73 παρ 1 του ΚΕΔΕ ανακοπή, με την οποία όμως, εν όψει του ότι στον οφειλέτη παρέχεται από τις σχετικές διατάξεις δικαίωμα προσφυγής κατά της πράξεως προσδιορισμού της οφειλής του, δεν είναι δυνατή η προβολή λόγων αναφερομένων στο κατ' ουσία βάσιμο της απαιτήσεως του Δήμου ή της Κοινότητας. (ΣτΕ 186/1998 Τμ. Στ')
ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
- ΠΟΛ 1087/11.06.2010 Οδηγίες για την εφαρμογή των διατάξεων του Πτωχευτικού Κώδικα (ν.3588/2007) και του ν.3808/2009, που αφορούν στην διαδικασία συνδιαλλαγής
Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 2010
ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΔΙΚΑΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ (Καθυστερούμενων αποδοχών και αποζημίωσης)
ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ ΜΟΝΟΜΕΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΣΥΡΟΥ (Διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων)
ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΔΙΚΑΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ
(Καθυστερούμενων αποδοχών και αποζημίωσης)
του ############
ΚΑΤΑ
της Ναυτιλιακής Εταιρείας «############ Ν.Ε.» που εδρεύει στο Κερατσίνι Πειραιώς, οδός ############.
(Α) Η Κύρια Αγωγή μου.
Κατά της καθής η παρούσα αίτηση, έχω ήδη καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου Σας την από 7 Ιουλίου 2004 Αγωγή μου διαδικασίας Εργατικών Διαφορών, δικάσιμος της οποίας ορίστηκε η __/__/2004 με αριθμ. πινακίου __ .
Η αγωγή μου αυτή, στην οποία αναφέρομαι, έχει κατά λέξη ως εξής:
(Β) Δυνατότητα λήψης ασφ. μέτρου προσωρινής επιδίκασης μισθών υπερημερίας και καθυστερούμενων αποδοχών – ύπαρξη επείγουσας περίπτωσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 728 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ:
«Το Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει προσωρινά, ως ασφαλιστικό μέτρο, εν όλω ή εν μέρει, απαιτήσεις: … (γ) καθυστερούμενων τακτικών ή έκτακτων αποδοχών οποιασδήποτε μορφής ή αμοιβών ή αποζημιώσεων που οφείλονται από την παροχή εργασίας ή εξόδων που έγιναν με αφορμή την εργασία, (δ) μισθών υπερημερίας ή αποζημίωσης για παράνομη καταγγελία της σύμβασης εργασίας ή για εργατικό ατύχημα ή που οφείλεται από την σύμβαση εργασίας ή λόγω παραβάσεώς της»
Με την παραπάνω αγωγή μου αυτή ζητώ από την καθής η παρούσα αίτηση και εναγόμενη:
α) να μου καταβάλλει συνολικό ποσόν ύψους 13051,02 ευρώ (αναλυόμενο ως εξής: για υπερωριακή απασχόληση συνολικό ποσό 9891,84€, για ποσοστό που δικαιούμαι επί της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές 1200,42€, για Δώρο Πάσχα 2004 και ποσοστό που δικαιούμαι επί του Δώρου Χριστουγέννων 2004 που μου αναλογεί 1175,26 ευρώ, για αποζημίωση λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου 783,50€. Δηλαδή συνολικά: 9891,84€ + 1200,42€ + 1175,26€ + 783,50€ = 13051,02€).
β) Να καταδικαστεί η εναγόμενη στην πληρωμή όλων των παραπάνω ποσών, πλην του ποσού της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€, δηλαδή ποσών συνολικού ύψους 12267,52€ [13051,02€ - 783,50€ = 12267,52€]) νομιμότοκα από την επομένη της ημέρας απολύσεως μου (δηλ. την 5-6-2004) που αποτελεί δήλη ημέρα γιατί τότε έπρεπε να μου καταβληθούν οι σχετικές αποδοχές (Ίδετε Ειρηνοδ. Πειραιά 17/1996, ΑΡΧ.ΝΟΜ. 1999, σ. 105).
Να καταδικαστεί η εναγόμενη στην πληρωμή της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€ νομιμότοκα από επιδόσεως της παρούσας αγωγής.
Επειδή λοιπόν, 1ον) η εκδίκαση της αγωγής μου έχει προσδιοριστεί να γίνει μετά τις Δικαστικές διακοπές, 2ον) η εργασία μου είναι η μόνη πηγή βιοπορισμού τόσο εμού αλλά και της οικογένειάς μου καθόσον άλλα εισοδήματα δεν έχω και η γυναίκα μου δεν εργάζεται, 3ον) από τις ενέργειες της εναγόμενης έχω χάσει αποδοχές την είσπραξη των οποίων είχα προγραμματίσει για την αποπληρωμή πιεστικών χρεών και τώρα κινδυνεύω να χάσω το σπίτι όπου διαμένει η οικογένειά μου (ίδετε την προσκομιζόμενη τελευταία ατομική Ειδοποίηση Ληξιπρόθεσμων Χρεών προ κατάσχεσης της Δ.Ο.Υ. Σύρου ημερομηνίας 11-5-2004 ύψους άνω των 3000€ που μου απευθύνεται), 4ον) καθόσον η καλοκαιρινή σεζόν έχει ήδη ξεκινήσει είναι δύσκολο να ξαναβρώ τώρα δουλειά ως ναύτης καθόσον οι εφοπλιστές τουριστικών, επιβατηγών και φορτηγών πλοίων έχουν ήδη κάνει τις προσλήψεις τους για το φετινό καλοκαίρι,
ΣΥΝΕΠΩΣ υπάρχει κατεπείγουσα περίπτωση που δικαιολογεί τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων.
(Γ) Αίτημα της παρούσας αίτησης.
Για τους λόγους αυτούς, και επειδή η αίτησή μου είναι νόμιμη, βάσιμη, εισάγεται στο αρμόδιο καθ’ ύλη και κατά τόπο Δικαστήριο, και θα την αποδείξω με όλα τα νόμιμα, έγκυρα και υποστατά αποδεικτικά μέσα,
ΑΙΤΟΥΜΑΙ
1) Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση και να ληφθούν ασφαλιστικά μέτρα.
2) Να υποχρεωθεί η καθής να μου καταβάλλει προσωρινά για τους πιο πάνω λόγους συνολικό ποσόν ύψους 13051,02 ευρώ (αναλυόμενο ως εξής: για υπερωριακή απασχόληση συνολικό ποσό 9891,84€, για ποσοστό που δικαιούμαι επί της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές 1200,42€, για Δώρο Πάσχα 2004 και ποσοστό που δικαιούμαι επί του Δώρου Χριστουγέννων 2004 που μου αναλογεί 1175,26 ευρώ, για αποζημίωση λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου 783,50€. Δηλαδή συνολικά: 9891,84€ + 1200,42€ + 1175,26€ + 783,50€ = 13051,02€).
3) Να καταδικαστεί η καθής στην πληρωμή όλων των παραπάνω ποσών, πλην του ποσού της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€, δηλαδή ποσών συνολικού ύψους 12267,52€ [13051,02€ - 783,50€ = 12267,52€]) νομιμότοκα από την επομένη της ημέρας απολύσεως μου (δηλ. την 5-6-2004) που αποτελεί δήλη ημέρα γιατί τότε έπρεπε να μου καταβληθούν οι σχετικές αποδοχές (Ίδετε Ειρηνοδ. Πειραιά 17/1996, ΑΡΧ.ΝΟΜ. 1999, σ. 105).
Να καταδικαστεί η καθής στην πληρωμή της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€ νομιμότοκα από επιδόσεως της παρούσας αιτήσεως.
4) Να υποχρεωθεί στην καταβολή των εξόδων μου της δίκης αυτής και αμοιβή του δικηγόρου μου.
Σύρος, 7 Ιουλίου 2004
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος
ΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΕΠΙΔΙΚΑΣΗ ΑΠΑΙΤΗΣΕΩΝ
(Καθυστερούμενων αποδοχών και αποζημίωσης)
του ############
ΚΑΤΑ
της Ναυτιλιακής Εταιρείας «############ Ν.Ε.» που εδρεύει στο Κερατσίνι Πειραιώς, οδός ############.
(Α) Η Κύρια Αγωγή μου.
Κατά της καθής η παρούσα αίτηση, έχω ήδη καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου Σας την από 7 Ιουλίου 2004 Αγωγή μου διαδικασίας Εργατικών Διαφορών, δικάσιμος της οποίας ορίστηκε η __/__/2004 με αριθμ. πινακίου __ .
Η αγωγή μου αυτή, στην οποία αναφέρομαι, έχει κατά λέξη ως εξής:
(Β) Δυνατότητα λήψης ασφ. μέτρου προσωρινής επιδίκασης μισθών υπερημερίας και καθυστερούμενων αποδοχών – ύπαρξη επείγουσας περίπτωσης.
Σύμφωνα με το άρθρο 728 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ:
«Το Δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει προσωρινά, ως ασφαλιστικό μέτρο, εν όλω ή εν μέρει, απαιτήσεις: … (γ) καθυστερούμενων τακτικών ή έκτακτων αποδοχών οποιασδήποτε μορφής ή αμοιβών ή αποζημιώσεων που οφείλονται από την παροχή εργασίας ή εξόδων που έγιναν με αφορμή την εργασία, (δ) μισθών υπερημερίας ή αποζημίωσης για παράνομη καταγγελία της σύμβασης εργασίας ή για εργατικό ατύχημα ή που οφείλεται από την σύμβαση εργασίας ή λόγω παραβάσεώς της»
Με την παραπάνω αγωγή μου αυτή ζητώ από την καθής η παρούσα αίτηση και εναγόμενη:
α) να μου καταβάλλει συνολικό ποσόν ύψους 13051,02 ευρώ (αναλυόμενο ως εξής: για υπερωριακή απασχόληση συνολικό ποσό 9891,84€, για ποσοστό που δικαιούμαι επί της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές 1200,42€, για Δώρο Πάσχα 2004 και ποσοστό που δικαιούμαι επί του Δώρου Χριστουγέννων 2004 που μου αναλογεί 1175,26 ευρώ, για αποζημίωση λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου 783,50€. Δηλαδή συνολικά: 9891,84€ + 1200,42€ + 1175,26€ + 783,50€ = 13051,02€).
β) Να καταδικαστεί η εναγόμενη στην πληρωμή όλων των παραπάνω ποσών, πλην του ποσού της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€, δηλαδή ποσών συνολικού ύψους 12267,52€ [13051,02€ - 783,50€ = 12267,52€]) νομιμότοκα από την επομένη της ημέρας απολύσεως μου (δηλ. την 5-6-2004) που αποτελεί δήλη ημέρα γιατί τότε έπρεπε να μου καταβληθούν οι σχετικές αποδοχές (Ίδετε Ειρηνοδ. Πειραιά 17/1996, ΑΡΧ.ΝΟΜ. 1999, σ. 105).
Να καταδικαστεί η εναγόμενη στην πληρωμή της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€ νομιμότοκα από επιδόσεως της παρούσας αγωγής.
Επειδή λοιπόν, 1ον) η εκδίκαση της αγωγής μου έχει προσδιοριστεί να γίνει μετά τις Δικαστικές διακοπές, 2ον) η εργασία μου είναι η μόνη πηγή βιοπορισμού τόσο εμού αλλά και της οικογένειάς μου καθόσον άλλα εισοδήματα δεν έχω και η γυναίκα μου δεν εργάζεται, 3ον) από τις ενέργειες της εναγόμενης έχω χάσει αποδοχές την είσπραξη των οποίων είχα προγραμματίσει για την αποπληρωμή πιεστικών χρεών και τώρα κινδυνεύω να χάσω το σπίτι όπου διαμένει η οικογένειά μου (ίδετε την προσκομιζόμενη τελευταία ατομική Ειδοποίηση Ληξιπρόθεσμων Χρεών προ κατάσχεσης της Δ.Ο.Υ. Σύρου ημερομηνίας 11-5-2004 ύψους άνω των 3000€ που μου απευθύνεται), 4ον) καθόσον η καλοκαιρινή σεζόν έχει ήδη ξεκινήσει είναι δύσκολο να ξαναβρώ τώρα δουλειά ως ναύτης καθόσον οι εφοπλιστές τουριστικών, επιβατηγών και φορτηγών πλοίων έχουν ήδη κάνει τις προσλήψεις τους για το φετινό καλοκαίρι,
ΣΥΝΕΠΩΣ υπάρχει κατεπείγουσα περίπτωση που δικαιολογεί τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων.
(Γ) Αίτημα της παρούσας αίτησης.
Για τους λόγους αυτούς, και επειδή η αίτησή μου είναι νόμιμη, βάσιμη, εισάγεται στο αρμόδιο καθ’ ύλη και κατά τόπο Δικαστήριο, και θα την αποδείξω με όλα τα νόμιμα, έγκυρα και υποστατά αποδεικτικά μέσα,
ΑΙΤΟΥΜΑΙ
1) Να γίνει δεκτή η παρούσα αίτηση και να ληφθούν ασφαλιστικά μέτρα.
2) Να υποχρεωθεί η καθής να μου καταβάλλει προσωρινά για τους πιο πάνω λόγους συνολικό ποσόν ύψους 13051,02 ευρώ (αναλυόμενο ως εξής: για υπερωριακή απασχόληση συνολικό ποσό 9891,84€, για ποσοστό που δικαιούμαι επί της ετήσιας κανονικής άδειας με αποδοχές 1200,42€, για Δώρο Πάσχα 2004 και ποσοστό που δικαιούμαι επί του Δώρου Χριστουγέννων 2004 που μου αναλογεί 1175,26 ευρώ, για αποζημίωση λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου 783,50€. Δηλαδή συνολικά: 9891,84€ + 1200,42€ + 1175,26€ + 783,50€ = 13051,02€).
3) Να καταδικαστεί η καθής στην πληρωμή όλων των παραπάνω ποσών, πλην του ποσού της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€, δηλαδή ποσών συνολικού ύψους 12267,52€ [13051,02€ - 783,50€ = 12267,52€]) νομιμότοκα από την επομένη της ημέρας απολύσεως μου (δηλ. την 5-6-2004) που αποτελεί δήλη ημέρα γιατί τότε έπρεπε να μου καταβληθούν οι σχετικές αποδοχές (Ίδετε Ειρηνοδ. Πειραιά 17/1996, ΑΡΧ.ΝΟΜ. 1999, σ. 105).
Να καταδικαστεί η καθής στην πληρωμή της αποζημίωσης λόγω καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας μου ύψους 783,50€ νομιμότοκα από επιδόσεως της παρούσας αιτήσεως.
4) Να υποχρεωθεί στην καταβολή των εξόδων μου της δίκης αυτής και αμοιβή του δικηγόρου μου.
Σύρος, 7 Ιουλίου 2004
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος
Κυριακή 12 Δεκεμβρίου 2010
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Πτόρθος 11.06.2010
.
Θέλω να πω τα μάτια σου. Σωπαίνω.
Πώς την ηδύτητα να πεις, πώς την αρμύρα,
αν τύχει και συγκατοικούν. Μαθαίνω
απ’ την αρχή τη θάλασσα, απ’ την αρχή την πύρα.
Θέλω να πω τα χέρια σου. Μ’ αγγίζουν
και λες πεζεύει ο χάροντας, λες ξαναρχίζει ο χρόνος.
Τα δόντια σου θέλω να πω. Με ορίζουν
με κόβουν και μ’ αλέθουνε. Με ακεραιώνει ο πόνος.
Τα χείλη σου θέλω να πω. Πώς νεύουν,
πώς με καλούν, πώς με ζωγρούν, πώς περιέχουν
το φόβο, πώς τον έρωτα τελούν, πώς θαλασσεύουν.
Ό,τι κι αν πω, τα λόγια σου λέω, που με κατέχουν.
Στον έρωτα τα χέρια μας πληθαίνουν
τα μάτια γίνονται ουρανός αστερωμένος
το σώμα σύμπαν που διαστέλλεται αενάως
και κόσμος γίνεται του άθλιου νου το χάος
Βαραίνουνε στον έρωτα οι λέξεις κι ομορφαίνουν
Κι ο πόθος πάντοτε σκιρτά σαν πτόρθος διψασμένος
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Ποικίλα | 1 Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Καρδιοπονόθλιβος 10.06.2010
.
Λέξη στου λεξικού κρυμμένη τις σελίδες,
πες κοιμωμένη, πες από το χρόνο ηττημένη
αφού αλλάζουν και τα πάθη σύνταξη και τρόπο.
Τυχαία καθήλωσε το μάτι, άλλα ζητούσε,
η λέξη-έρμαιο, τυχαία ξεκλείδωσε τη σκέψη.
Κάποιος πολύ που πόνεσε την έπλασε, ποιος άλλος,
κάποιος που σάλο διένυσε και βγήκε συντριμμένος
και τα συντρίμμια σύναξε να ξαναρμόσει κόσμο.
Κι έφτιαξε λέξη όμορφη, και δύσκολη, και πλήρη,
μέσα να κλείσει τον καημό και να τον φυλακίσει,
μέσα κι ο ίδιος να κλειστεί για να ’χει να γκρεμίσει,
για να ξανάβγει όπυο φως, όπου καημός κι αγάπη,
πάλι να λάβει, να δοθεί, να ξοδευτεί, ν’ ανοίξει,
πάλι το φόβο να γευτεί, το σπαραγμό να ζήσει.
πάλι η χαρά να του δοθεί θάλασσα αγριεμένη,
δίχως λιμάνι πουθενά, δίχως σκαριά σωσίβια.
Λέξη σαν λήμμα ουδέτερο στο λεξικό χαμένο,
σάμπως δεν είναι μάχαιρα η κάθε συλλαβή της,
σάμπως δεν είναι πυρκαγιά το κάθε της το γράμμα,
φωτιά που καίει και καταλεί, φωτιά που αποτεφρώνει.
Καρδιοπονόθλιβος λοιπόν. Λέξη τυχαία, σβησμένη,
που πάλι παίρνει τη φωνή, και τρέμει και τρομάζει.
πάλι τον κόσμο ζωγραφεί, πλήρη και συντριμμένο.
Εφτά καρφιά οι συλλαβές, εφτά γλυκά φαρμάκια.
Καρδιοπονόθλιβος – αυτό. Ποιον τάχα; Ποιον ορίζουν
τα γράμματα κι οι συλλαβές, ηχώντας και σιωπώντας;
Ποιος άλλος απ’ τον έρωτα στον πόνο νόημα δίνει,
τον χρόνο τον περιγελά κι ας μοιάζει ηττημένος;
Ποιο λεξικό ασφαλέστερο, πιο πλούσιο απ’ το σώμα,
όταν φιλάει και φλέγεται, φιλιέται σπαρταράει;
Ποιος λόγος πιο αιματηρός από το σ’ αγαπάω;
ποιον καρδιοπονόθλιβο άλλον να ιστορήσεις
παρά τον που συντρίβει
…………………………………………….καρδιά
……………………………………………………………κορμί
…………………………………………………………………………και λογισμό;
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Δεκαπεντασύλλαβοι, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Λεξείω 09.06.2010
.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας, πειράζουνε, πονάνε,
στο πρώτο χάδι ευθύς γελούν, κι ευθύς ξανά πεισμώνουν,
βιάζονται όλα να τα πουν, μπερδεύονται, αγαπάνε,
σωπαίνουν, γίνονται κραυγή, κρύβονται, φανερώνουν.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας, και ξέρουν ν’ ανταρτεύουν,
ξέρουν το δάκρυ να το πουν, το γέλιο να το γράψουν.
Πρόθυμοι αμνοί θυσιάζονται, θεριά όταν ιμερεύουν,
όλο τον κόσμο ουρανό ποθούνε να τον βάψουν.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας. Σώματα που λυγίζουν,
και πολεμούν, εγείρονται, φτερώνονται, πετάνε.
Σκιάζονται, ονειρεύονται, σμίγουνε και χωρίζουν,
ψυχούλες που τους δόθηκε πάντοτε να διψάνε.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας. Μπρος τους λευκός ο χρόνος,
ένα χαρτί για να γραφτεί, πανί για να φουσκώσει,
να βγει ταξίδι όπου η χαρά, ταξίδι όπου ο πόνος.
Η τρικυμία τον έρωτα μπορεί να ιερώσει.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές τετράστιχες | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Νταλκάς 08.06.2010
.
Τον έρωτα σε λέξη μια πώς να τον καταφέρω,
πάντως πιο ταιριαστός μου φαίνεται ο σεβντάς,
όχι σεκλέτι ή ντέρτι. Αγρίως υποφέρω
μα στην αγάπη δεν χωράει «ταν ή επί τας».
Δεν είναι δίλημμα η αγάπη, είναι σπαραγμός,
κι όταν μιλιέται κι όταν άρρητα πονάει.
Δεν είναι λίμνη η αγάπη, είναι ποταμός,
κι αν καμωθείς το βράχο, σε σαρώνει όπως ξεσπάει.
Σεβντάς λοιπόν, λαχτάρα που αγριεύει,
και ρήματα σοφίζεται και μουσική
όταν με το κενό και την απόσταση παλεύει,
κι ας ξέρει πως αγιάτρευτη η πληγή.
Νταλκάς, σεβντάς, και ντέρτι και σεκλέτι
– α, γλώσσα ωραία, πλούσια η ελληνική.
Γλώσσα του έρωτα του κόσμου όλες οι γλώσσες
– κι όλες μαζί λαβαίνουν νόημα απ’ τη σιωπή.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές άλλες | 2 Comments »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Μου παρήγγειλε τ’ αηδόνι 07.06.2010
.
Τώρα μαθαίνω πως η λύπη
γράφεται μ’ έψιλον και γιώτα.
Λείπεις – κι όλος ο κόσμος λείπει.
Λείπεις και νύχτωσαν τα φώτα.
Φωνή που ξεμακραίνει, τρέμει
φωνή ίδια βουνό ένα κλάμα.
Σαν δίχως νήμα μια ανέμη
σαν θαύμα που γυρνάει σε τραύμα.
Φωνή φαρμάκι, και το πίνω
όλο πουλί μου, να γλυκάνεις.
Το νου και το κορμί τα σβήνω,
μόνον εσύ μη μου πικράνεις.
Ακούω πιο βαθιά απ’ τη φωνή σου.
Νιώθω το βλέμμα της σιωπής σου σπαραγμένο.
Αξιώθηκα στιγμούλα της στιγμής σου.
Δώρο πιο τίμιο δεν έχω να προσμένω.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές τετράστιχες | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, “Λοιπόν, το βάθος…” 28.05.2009
.
.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου είναι γαλάζιο,
το ’νιωσα χθες όταν τα κύματα με πήραν,
σ’ ερημονήσια μ’ εξορίσαν να μονάζω
και ναυαγό μες στην αγκάλη σου με σύραν.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου πρασινίζει,
το ’ζησα χθες κι ήταν στο δάσος με θηρία,
κι αυτά μου μάθαν ν’ αγαπώ ό,τι κοστίζει,
ό,τι πονάει κι αδειάζει κάθε αρτηρία.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου μαύρο είναι,
μ’ έζωσε χθες και με ταξίδεψε στη θλίψη.
Να φύγω θέλεις μα μου λες σε λίγο “μείνε”,
ποιος εαυτός σου, ποιος, στο τέλος θα σου λείψει.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου είναι αίμα,
κόκκινος κίνδυνος, φωτιά, σκληρό λεπίδι.
Επαίτης γίνομαι, μου φτάνει κι ένα ψέμα
απ’ την αρχή χαμένος νά ’μπω στο παιγνίδι.
Ο μάντης, 1994
.
Θέλω να πω τα μάτια σου. Σωπαίνω.
Πώς την ηδύτητα να πεις, πώς την αρμύρα,
αν τύχει και συγκατοικούν. Μαθαίνω
απ’ την αρχή τη θάλασσα, απ’ την αρχή την πύρα.
Θέλω να πω τα χέρια σου. Μ’ αγγίζουν
και λες πεζεύει ο χάροντας, λες ξαναρχίζει ο χρόνος.
Τα δόντια σου θέλω να πω. Με ορίζουν
με κόβουν και μ’ αλέθουνε. Με ακεραιώνει ο πόνος.
Τα χείλη σου θέλω να πω. Πώς νεύουν,
πώς με καλούν, πώς με ζωγρούν, πώς περιέχουν
το φόβο, πώς τον έρωτα τελούν, πώς θαλασσεύουν.
Ό,τι κι αν πω, τα λόγια σου λέω, που με κατέχουν.
Στον έρωτα τα χέρια μας πληθαίνουν
τα μάτια γίνονται ουρανός αστερωμένος
το σώμα σύμπαν που διαστέλλεται αενάως
και κόσμος γίνεται του άθλιου νου το χάος
Βαραίνουνε στον έρωτα οι λέξεις κι ομορφαίνουν
Κι ο πόθος πάντοτε σκιρτά σαν πτόρθος διψασμένος
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Ποικίλα | 1 Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Καρδιοπονόθλιβος 10.06.2010
.
Λέξη στου λεξικού κρυμμένη τις σελίδες,
πες κοιμωμένη, πες από το χρόνο ηττημένη
αφού αλλάζουν και τα πάθη σύνταξη και τρόπο.
Τυχαία καθήλωσε το μάτι, άλλα ζητούσε,
η λέξη-έρμαιο, τυχαία ξεκλείδωσε τη σκέψη.
Κάποιος πολύ που πόνεσε την έπλασε, ποιος άλλος,
κάποιος που σάλο διένυσε και βγήκε συντριμμένος
και τα συντρίμμια σύναξε να ξαναρμόσει κόσμο.
Κι έφτιαξε λέξη όμορφη, και δύσκολη, και πλήρη,
μέσα να κλείσει τον καημό και να τον φυλακίσει,
μέσα κι ο ίδιος να κλειστεί για να ’χει να γκρεμίσει,
για να ξανάβγει όπυο φως, όπου καημός κι αγάπη,
πάλι να λάβει, να δοθεί, να ξοδευτεί, ν’ ανοίξει,
πάλι το φόβο να γευτεί, το σπαραγμό να ζήσει.
πάλι η χαρά να του δοθεί θάλασσα αγριεμένη,
δίχως λιμάνι πουθενά, δίχως σκαριά σωσίβια.
Λέξη σαν λήμμα ουδέτερο στο λεξικό χαμένο,
σάμπως δεν είναι μάχαιρα η κάθε συλλαβή της,
σάμπως δεν είναι πυρκαγιά το κάθε της το γράμμα,
φωτιά που καίει και καταλεί, φωτιά που αποτεφρώνει.
Καρδιοπονόθλιβος λοιπόν. Λέξη τυχαία, σβησμένη,
που πάλι παίρνει τη φωνή, και τρέμει και τρομάζει.
πάλι τον κόσμο ζωγραφεί, πλήρη και συντριμμένο.
Εφτά καρφιά οι συλλαβές, εφτά γλυκά φαρμάκια.
Καρδιοπονόθλιβος – αυτό. Ποιον τάχα; Ποιον ορίζουν
τα γράμματα κι οι συλλαβές, ηχώντας και σιωπώντας;
Ποιος άλλος απ’ τον έρωτα στον πόνο νόημα δίνει,
τον χρόνο τον περιγελά κι ας μοιάζει ηττημένος;
Ποιο λεξικό ασφαλέστερο, πιο πλούσιο απ’ το σώμα,
όταν φιλάει και φλέγεται, φιλιέται σπαρταράει;
Ποιος λόγος πιο αιματηρός από το σ’ αγαπάω;
ποιον καρδιοπονόθλιβο άλλον να ιστορήσεις
παρά τον που συντρίβει
…………………………………………….καρδιά
……………………………………………………………κορμί
…………………………………………………………………………και λογισμό;
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Δεκαπεντασύλλαβοι, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Λεξείω 09.06.2010
.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας, πειράζουνε, πονάνε,
στο πρώτο χάδι ευθύς γελούν, κι ευθύς ξανά πεισμώνουν,
βιάζονται όλα να τα πουν, μπερδεύονται, αγαπάνε,
σωπαίνουν, γίνονται κραυγή, κρύβονται, φανερώνουν.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας, και ξέρουν ν’ ανταρτεύουν,
ξέρουν το δάκρυ να το πουν, το γέλιο να το γράψουν.
Πρόθυμοι αμνοί θυσιάζονται, θεριά όταν ιμερεύουν,
όλο τον κόσμο ουρανό ποθούνε να τον βάψουν.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας. Σώματα που λυγίζουν,
και πολεμούν, εγείρονται, φτερώνονται, πετάνε.
Σκιάζονται, ονειρεύονται, σμίγουνε και χωρίζουν,
ψυχούλες που τους δόθηκε πάντοτε να διψάνε.
Παιδιά παιδάκια οι λέξεις μας. Μπρος τους λευκός ο χρόνος,
ένα χαρτί για να γραφτεί, πανί για να φουσκώσει,
να βγει ταξίδι όπου η χαρά, ταξίδι όπου ο πόνος.
Η τρικυμία τον έρωτα μπορεί να ιερώσει.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές τετράστιχες | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Νταλκάς 08.06.2010
.
Τον έρωτα σε λέξη μια πώς να τον καταφέρω,
πάντως πιο ταιριαστός μου φαίνεται ο σεβντάς,
όχι σεκλέτι ή ντέρτι. Αγρίως υποφέρω
μα στην αγάπη δεν χωράει «ταν ή επί τας».
Δεν είναι δίλημμα η αγάπη, είναι σπαραγμός,
κι όταν μιλιέται κι όταν άρρητα πονάει.
Δεν είναι λίμνη η αγάπη, είναι ποταμός,
κι αν καμωθείς το βράχο, σε σαρώνει όπως ξεσπάει.
Σεβντάς λοιπόν, λαχτάρα που αγριεύει,
και ρήματα σοφίζεται και μουσική
όταν με το κενό και την απόσταση παλεύει,
κι ας ξέρει πως αγιάτρευτη η πληγή.
Νταλκάς, σεβντάς, και ντέρτι και σεκλέτι
– α, γλώσσα ωραία, πλούσια η ελληνική.
Γλώσσα του έρωτα του κόσμου όλες οι γλώσσες
– κι όλες μαζί λαβαίνουν νόημα απ’ τη σιωπή.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές άλλες | 2 Comments »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Μου παρήγγειλε τ’ αηδόνι 07.06.2010
.
Τώρα μαθαίνω πως η λύπη
γράφεται μ’ έψιλον και γιώτα.
Λείπεις – κι όλος ο κόσμος λείπει.
Λείπεις και νύχτωσαν τα φώτα.
Φωνή που ξεμακραίνει, τρέμει
φωνή ίδια βουνό ένα κλάμα.
Σαν δίχως νήμα μια ανέμη
σαν θαύμα που γυρνάει σε τραύμα.
Φωνή φαρμάκι, και το πίνω
όλο πουλί μου, να γλυκάνεις.
Το νου και το κορμί τα σβήνω,
μόνον εσύ μη μου πικράνεις.
Ακούω πιο βαθιά απ’ τη φωνή σου.
Νιώθω το βλέμμα της σιωπής σου σπαραγμένο.
Αξιώθηκα στιγμούλα της στιγμής σου.
Δώρο πιο τίμιο δεν έχω να προσμένω.
Ρήματα, 2009
Posted in — 2001-2010, — Επιθυμίες, — Μπουκάλας Παντελής, — Στροφές τετράστιχες | Leave a Comment »
ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, “Λοιπόν, το βάθος…” 28.05.2009
.
.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου είναι γαλάζιο,
το ’νιωσα χθες όταν τα κύματα με πήραν,
σ’ ερημονήσια μ’ εξορίσαν να μονάζω
και ναυαγό μες στην αγκάλη σου με σύραν.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου πρασινίζει,
το ’ζησα χθες κι ήταν στο δάσος με θηρία,
κι αυτά μου μάθαν ν’ αγαπώ ό,τι κοστίζει,
ό,τι πονάει κι αδειάζει κάθε αρτηρία.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου μαύρο είναι,
μ’ έζωσε χθες και με ταξίδεψε στη θλίψη.
Να φύγω θέλεις μα μου λες σε λίγο “μείνε”,
ποιος εαυτός σου, ποιος, στο τέλος θα σου λείψει.
Λοιπόν, το βάθος των ματιών σου είναι αίμα,
κόκκινος κίνδυνος, φωτιά, σκληρό λεπίδι.
Επαίτης γίνομαι, μου φτάνει κι ένα ψέμα
απ’ την αρχή χαμένος νά ’μπω στο παιγνίδι.
Ο μάντης, 1994
Παντελής Μπουκάλας
Υπαρξιακές νύξεις στην ποίησή του
Της Χρύσας Σπυροπούλου
"Πρώτα ο κόσμος σώνεται ή πρώτα οι λέξεις;"
Οπόταν πλάτανος
Ο Παντελής Μπουκάλας (1957) εμφανίζεται με τον Αλγόρυθμο το 1980 στα Ελληνικά Γράμματα και έκτοτε, σταθερά, εκδίδονται συλλογές του όταν έχει κάτι να πει. Ξεκινά με ρυθμούς αλγεινούς, όπως μας προϊδεάζει ο τίτλος της πρώτης ποιητικής του κατάθεσης, άλγη τα οποία δεν θα πάψουν να εμφανίζονται σ' όλα του τα έργα. Αλλωστε ο πόνος παρακινεί και διακινεί το "δαιμόνιο" της δημιουργίας. Και εδώ πρόκειται για πόνο βαθύ, πόνο των πραγμάτων, για την ουσία της ύπαρξης, γι' αυτό που γίναμε ερήμην μας. Για την αντίθεση γέννηση-θάνατος, φως-σκοτάδι ή αυτήν τη γενικότητα, που τόσο μας εξυπηρετεί, ωστόσο, το καλό και το κακό, την ηδονή και την οδύνη. Γι' αυτό, εξάλλου, η ποίηση του Μπουκάλα είναι βαθύτατα υπαρξιακή και συνάμα ουσιαστική, καθώς καμιά λέξη δεν επιλέγεται τυχαία μόνο και μόνο για λόγους εντυπωσιασμού. Αυτή βγαίνει από την εσώτερη ανάγκη να αναπαραστήσει αυθεντικά συναισθήματα, να συνδυάσει το αίσθημα με τον νου και τις διεργασίες του.
Στην Εκδρομή της Ευδοκίας (1982) ο ποιητής επιλέγει να ανασυνθέσει το χάος της καθημερινότητας, τα θραύσματα των αισθημάτων και των αναμνήσεων με ποιητικό μονόλογο. Η θάλασσα, οι λέξεις, τα δέντρα, το σώμα, οι τόποι, όπως το Μεσολόγγι ή ο Αγιος Ευστράτιος, είναι κλειδιά στο ποιητικό τοπίο. Ο "αφηγητής" απευθύνεται ενίοτε σε δεύτερο πρόσωπο και ο λόγος μολονότι γίνεται ερωτικός, ακόμη και τότε δεν αποβάλλεται η θλίψη. Οι λέξεις έχουν μεγάλη σημασία στην ποίηση του Μπουκάλα, όχι ως υλικά που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία του στίχου, αλλά ως ανεξάρτητα σώματα που συμπληρώνουν την ανθρώπινη υπόσταση.
Στη συλλογή Ο μέσα Πάνθηρας (1985), ο ποιητής δίνει μέσω της δημιουργίας διέξοδο στις ανησυχίες του, τιθασεύει τους εσωτερικούς δαίμονές του, δαμάζει τις "υπνωτισμένες τίγρεις" του. Εφόσον η τέχνη δεν είναι παρά το αποτέλεσμα, η λύση των εσωτερικών συγκρούσεων. Εστω και προσωρινά, το μηδέν, "το μηδέν μου το έγκυο", αναιρείται, μετατρέπεται σε οντότητα. Η άμυνα στο κενό, αλλά και στο γρήγορο πέρασμα του χρόνου, που μας φέρνει όλο και πιο κοντά σ' αυτό, γίνεται μέσω των λέξεων και της ποιήσεως: "τα μάτια σου αειθαλή / και με δικάζουνε / κάθε που οχυρώνομαι / σε λέξεις και σε οινόπνευμα / όταν παραμονεύοντας σπουδάζω / το χρόνο που λιώνει...". Μάλιστα σ' αυτό το ποίημα, αλλά και αλλού, δεν χρησιμοποιείται στίξη, για να φανεί ότι η γραφή δεν διακόπτεται, συνεχίζεται στο διηνεκές, ενώ ο κάθε στίχος δεν διαχωρίζεται από τον επόμενο, καθώς η ασθματική σύνδεσή τους επεκτείνεται και στα πράγματα, σ' ό,τι μας περιβάλλει. Ο θάνατος και η απουσία μπορούν να παραλληλιστούν και με μια λευκή σελίδα του ποιητή, με τη σιωπή του, μόνο που στην πρώτη περίπτωση όλα είναι οριστικά, ενώ στη δεύτερη όχι. Αλλωστε, είναι δυνατόν η όποια αποχή για ένα χρονικό διάστημα από τη δημιουργία να προσφέρει καινούργιους καρπούς, μια ανασυγκρότηση των εσωτερικών διεργασιών.
Οι συλλαβές, οι λέξεις για τον ποιητή είναι κομμάτι του σώματος του, μια προέκταση της ύπαρξής του: "Μια συλλαβή / πριν γίνεις δάκρυ / λύνεσαι φως / κι εγώ που σε διψώ / μαυλίζω το κοκαλάκι της μουσικής σου...". Ο "αφηγητής" σκάβει εντός του, εισέρχεται σε περιοχές σκιερές και ανακαλύπτει πτυχές του "άλλου" του εαυτού, "παίζει" με τον "πάνθηρα" προτού τον δαμάσει -αν γίνει κι αυτό οριστικά κάποτε, ίσως να πάψει να γράφει-, αυτόν τον δαίμονα της δημιουργίας, τον Μεφιστοφελή της τέχνης, κυνηγάει το "ανείπωτο", για να το καθυποτάξει, για να το "σκάψει", σμιλέψει και να του δώσει μορφή. Οι λέξεις, ωστόσο, "πετρώνουν", γίνονται κάτι σταθερό και αμετακίνητο, δίνουν υπόσταση στα "φαντάσματα", σ' όλα εκείνα τα εσωτερικά δαιμόνια που βρίσκουν διέξοδο σε ώρες μοναξιάς, σε στιγμές περισυλλογής. Κι εν τω μεταξύ, οι πέτρες-λέξεις οικοδομούν έναν δικό τους κόσμο, αντλώντας τα υλικά τους από τις αθέατες πλευρές του νου, από τα παιχνιδίσματα και τις αντανακλάσεις της φαντασίας: "Οι πέτρες / πιο αλαφρές απ' τα φωνήεντα / που σε κτίζουν / Γιατ' είσαι φως...". Εξάλλου, η δύναμη της σκέψης έχει θαυματουργικές ιδιότητες, καθώς αυτή είναι σε θέση να πλάσει, ν' αναπλάσει, να συνθέσει κομμάτια του δεδομένου σύμπαντος, να τα ανακατανείμει και να δώσει κάτι εντελώς πρωτότυπο και καινούργιο: "Αρκεί να σκεφτείς / πως ανοίγοντας η πόρτα / το πόμολο γίνεται πουλί / Κι όταν σε διαγράφει η ερημία / αρκεί να σκεφτείς / το βλέμμα της και πώς πεντοβολάει / τεχνουργώντας τη μετάληψη...". Ακόμα και όταν κανείς προσπαθεί να ξεφύγει από τις μνήμες, όλα εκείνα που πληγώνουν ή που διεκδικούν τον δικό τους λόγο και τη δική τους ύπαρξη, δεν μπορεί να αποφύγει τον "πάνθηρα", αυτήν την άγρια πλευρά του εαυτού του, η οποία διεκδικεί, ζητεί επίμονα υπόσταση.
Το τρίπτυχο: πόθοι-θλίψη-ηδονή δημιουργεί τους "καθρέφτες", τις "μάσκες" και τον "ρόλο" του ποιητή, ενώ ταυτοχρόνως αυτό συνιστά και τον έσω "πάνθηρα".
Ονειρα, μνήμες, παρουσίες και απουσίες, ο θάνατος που έρχεται συνεχώς, ο "λιμάρης χρόνος" συνθέτουν τη θεματική των ποιημάτων της συλλογής Σήματα λυγρά (1992). Αυτοί που φεύγουν από τη ζωή μπαίνουν οριστικά στο "αλλού", ενώ όσοι παραμένουν -για πόσο άραγε- "έχουν ακόμη πολύ θάνατο να ζήσουν" (ποίημα Εμπυρα σήματα). Ποιήματα μινιατούρες συνομιλούν με πεζολογικού τύπου στίχους για ανεκπλήρωτους πόθους, για άγονες στιγμές και νύχτες, για λευκές σελίδες, για τον χρόνο που τώρα προσφέρει παραμυθία, αλλά επίσης πόνο και φθορά, για τη μνήμη που: "...αμείλικτη το σώμα σου, / ένα κλωνί βασιλικός στ' αυτί του χάρου. / Πρώτη και μόνη σιγουριά / αυτό που πάντα διαφεύγει". (Παραμυθία)
Σε ορισμένα ποιήματα, όπως Ημερολόγιο, Τρίστρατο, ο Μπουκάλας χρησιμοποιεί το μέτρο, μια φόρμα που υιοθετείται για να φανεί πιο πειθαρχημένος ο στίχος, αλλά επιπλέον για να αποδοθεί η διάθεση για παιχνίδι ή επικοινωνία με παλαιότερους τρόπους έκφρασης, πιο μουσικούς και ενίοτε περισσότερο ανάλαφρους. Λιτός, υπαινικτικός, με αντιθέσεις και παιχνιδίσματα ή αναστροφές, ο ποιητής αναφέρεται στο ανείπωτο δίνοντας με τους στίχους του νόημα στο "παμφάγο Ανόητο", δαμάζοντας τον πόνο και το πένθος, μιας και "δεν αντέχεται αλλιώς τόσο πένθος". (Λοκ άουτ) Εξάλλου η ποίηση προσφέρει "χρώμα στο χρώμα", είναι η κατάφαση, το περιεχόμενο, το "ναι στο μηδέν", η γέφυρα με τον "κόσμο", το νήμα που δίνει νόημα στην ύπαρξη. Με τους στίχους και τις λέξεις ξεγελιέται το "κενό", επινοούνται άμυνες σωτηρίας.
Ποιητικός μονόλογος με θεατρικά στοιχεία και οντολογικές νύξεις είναι η συλλογή Ο μάντης (1994). Κοφτός λόγος που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, αλλά και το μέλλον, που κι αυτό πολύ σύντομα γίνεται παρελθόν. Μονολογεί ο τυφλός μάντης, ο Τειρεσίας, και κάνει τον απολογισμό του. Μπορεί να είναι τυφλός, βλέπει παρ' όλ' αυτά με τα μάτια της σκέψης, βλέπει καλύτερα κι από αυτούς που δεν τους λείπει το φως. Μιλά για τον θάνατο, αν και νεκρός, τον έρωτα, τη σχέση με τους άλλους, την ενοχή, τον αδάμαστο χρόνο και την ακλόνητη βεβαιότητα ότι κάθε τι που περνά, δεν επανέρχεται. Ιδέα που φέρνει στον νου την ηρακλείτεια ρήση: "Ποταμώ γαρ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ" ή όπως γράφει ο Μπουκάλας: "Το χρόνο ποτάμι να βλέπω και μονάχος εγώ να μπορώ, ευτυχία απαίσια περιούσιο άλγος, δύο φορές στα ίδια νερά του να μπω, τα μελλούμενα να 'ναι από πριν παρελθόντα". Ή, όπως έγραψε ο T.S. Eliot: "Time present and time past / Are both perhaps present in time future, / And time future contained in time past...". (I, Burnt Norton, Four Quartets){"Ο τωρινός κι ο περασμένος χρόνος / ίσως υπάρχουνε μαζί μες στον μελλούμενο / κι ο χρόνος ο μελλούμενος ίσως περιέχεται στον περασμένο", μετάφραση Γ. Νίκας, T.S. Eliot, Τα Ποιήματα, Εστία 1992}.
Ο μονόλογος του μάντη εμπεριέχει και απηχεί στίχους, μύθους και αποσπάσματα από έργα της Σαπφώς, του Πλάτωνα, του Ομήρου, του Ηράκλειτου, του Αισχύλου, του Πινδάρου, από το δημοτικό τραγούδι, του Στησιχόρου, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή. Ενα ταξίδι, λοιπόν, κάνει ο μάντης με στάσεις σε σημαντικά ονόματα της Ελληνικής Γραμματείας, με σταθμούς που ενώνουν το παρόν με το παρελθόν. Εικόνες υψηλής αισθητικής συνδέουν το άτομο με τη φύση, μετατρέπουν τον έρωτα για τον έτερο σε έρωτα για τη ζωή. Διονυσιακή διάθεση διατρέχει τις σκέψεις του μάντη, ενώ η έκρηξη των συναισθημάτων αποκαλύπτει έναν κόσμο αυθεντικό, που μπορεί να στηρίζεται στον νου, αν και βρίσκεται πολύ κοντά στις φυσικές απαρχές του: "Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ- / σότερο από τον πανικό μου. Κρυμμένος θα / 'μαι και την ώρα την πιο άγρια, όταν το πά- / θος θα με τανύει ως τη ρήξη. Ατεχνα κρυμ- / μένος. Σαν και τον κλέφτη που επαιτεί τη / σύλληψή του, να λυτρωθεί...".
Το "δίχα μοι τα νοήματα" της Σαπφώς, που συναντάμε και στην ποίηση της Ζωής Καρέλλη, επανέρχεται και στην ποιητική του Παντελή Μπουκάλα με τη μορφή των "διπλών πόθων" και της "ανδρόγυνης" φύσης. Αλλού ο "αφηγητής" μακαρίζει και "φθονεί" την τύχη του Ακταίωνα, τον οποίο κατασπάραξαν, σύμφωνα με τον μύθο, τα αγαπημένα του σκυλιά. Η θεά Αρτεμις τα σκότισε και έτσι αυτά δεν κατάλαβαν ότι το ελάφι που διαμέλιζαν ήταν ο μεταμορφωμένος κύριός τους. Ο ίδιος μύθος απασχολεί και έναν άλλο ποιητή, τον Γιάννη Δάλλα, ο οποίος όμως συνδέει τον μύθο με τις μάσκες, τις διαρκείς μεταμορφώσεις του σύγχρονου ανθρώπου που φέρνουν την ήττα και την αποτυχία: "Τι ήθελες να περιβληθείς το ένδυμα / το σχήμα του ύστατου ρόλου σου / τάχα για ποια σκοπιμότητα / ποιον να παραπλανήσεις ή να προκαλέσεις / ; ...Φόρεσες λοιπόν το ελαφόδερμα / αυτήν την ολόσωμη μάσκα σου...". (Σαν τον Ακταίωνα, συλλογή Αποθέτης, 1993) . Αντίθετα, ο "αφηγητής" του Μπουκάλα θα επιθυμούσε τον θάνατο του Ακταίωνα, για να ανακουφιστεί από τον πόνο των ενοχών: "Μια φορά τον εσπάραξαν, καταβροχθίζοντας κιόλας ό,τι βλάσφημο έπραξε όταν τον καιρό εφύλαξε να μελετήσει την Αγρία Παρθένο να λούζει στην πηγή την οχυρή της γυμνότητα. Αλλά εγώ είχα να μετρηθώ με τη διάρκεια, στην ευεργετική κακότητα της επανάληψης να ανοίξω το πνεύμα μου...". Ο μάντης, ο Τειρεσίας, μιλά για το ανείπωτο, για το παράδοξο της ζωής, τη δύναμη του νου , την τρέλα, τη ματαιότητα των πάντων, την αίσθηση του κενού και του τίποτε που μερικές φορές δίνει νόημα στα πράγματα, τα οποία στερούνται νοήματος. Ο τυφλός μάντης βλέπει μακριά και βαθιά, η γνώση ωστόσο από εφόδιο μετατρέπεται σε πανικό, σε τρόμο. Η γνώση, λοιπόν, είναι ευλογία και κατάρα συγχρόνως.
Η συλλογή Οπόταν πλάτανος (1999) περιλαμβάνει ποιήματα με ποικίλες μορφές, άλλα είναι πεζολογικού τύπου, άλλα με ρίμα ή συρραφή λέξεων, που τονίζουν το παράδοξο της πραγματικότητας, ενώ επαναλαμβάνεται η λέξη "θάνατος". Και τα "άγονα ρήματα" προετοιμάζουν την επόμενη συλλογή που εκδίδεται το 2009 με τον τίτλο Ρήματα, συλλογή που ακουμπά στο δημοτικό τραγούδι και σε λόγια, αλλά και λαϊκά στοιχεία της παράδοσής μας, εκείνα κυρίως που προβάλλουν τις συναισθηματικές και "ιδεολογικές" επιλογές. Η ποιητική συλλογή χωρίζεται σε τρία μέρη: στις Ιστορίες, τα Ερωτήματα και τα Μυθολογήματα. Στο τελευταίο μέρος πρόσωπα του μύθου μονολογούν και αποκαλύπτουν την προσωπική τους περιπέτεια, την αντανάκλαση ιδεών και ό,τι μπορεί να κρύβει το συλλογικό υποσυνείδητο. Εδώ ανήκει το εξαιρετικό ποίημα Μαρσύας, το οποίο συνομιλεί με το ομότιτλο του Γιάννη Δάλλα. Φυσικά και οι δύο ως ποιητές είναι με το μέρος του Μαρσύα, του σπουδαίου μουσικού, ο οποίος ηττήθηκε σε μουσικό διαγωνισμό από τον Απόλλωνα και τιμωρήθηκε σκληρά: γδάρθηκε ζωντανός αφού κρεμάστηκε σε δέντρο, και από το δέρμα του κατασκευάστηκε ασκός. Ο μύθος και στις δύο περιπτώσεις λειτουργεί ως μεταφορά, ως υπαινιγμός για να φανεί με τρόπο εξωλογικό η στάση του ποιητή απέναντι στη δημιουργία, η οποία είναι ταυτόσημη με την έξαρση, τον έρωτα. Η δημιουργία, άλλωστε, φέρνει στο φως το καινούργιο, το πρωτότυπο, αυτό που μεταφέρει συναίσθημα και ιδέες.
Ο ποιητής πότε τρυφερά πότε με πιο δόκιμο τρόπο, ο οποίος όμως δεν στερεί από τον λόγο του την ικμάδα της σκέψης, αναφέρεται στην αγάπη, τον πόθο, τον έρωτα αλλά και στη μνήμη, στο γρήγορο πέρασμα του χρόνου, στο εφήμερο και στον θάνατο. Οι λέξεις δίνουν διέξοδο στο εσωτερικό ηφαίστειο, στην αγάπη για τη ζωή, για κάθε τι μικρό και ασήμαντο. Η συναισθηματική συνομιλία με τα μέρη, αλλά και το όλον καταλήγει σ' ένα διαρκές ταξίδι αναζήτησης.
Η ποίηση του Παντελή Μπουκάλα, στιβαρή, κινείται άνετα ανάμεσα στην παράδοση και το μοντέρνο, το πειθαρχημένο και το απείθαρχο, ενώ ορίζει το ατομικό και το συλλογικό μέσω της χρήσης των μύθων.
Και η ποίηση, η καλή ποίηση, "συμβαίνει", όπως "απλώς συμβαίνει η αγάπη. / Οπως συμβαίνει η θάλασσα".
Ανθολόγηση ποιημάτων
Απ' τις εφτά σάλπιγγες του τηλεφώνου διελαύνουν τα μάτια σου ως να με τήξουν. Καλύτερα να μη γυρίσεις. Θα σε καλύπτει το προσδοκώμενο χαμόγελο, η ήρεμη φωτιά ελπίζοντας οσμές σαββάτου. Καλύτερα να 'ρθεις. Είπα να χαιρετίσω τα μάτια σου, μόνο που μ' είχε κυκλώσει το εφτάψυχο βλέμμα σου δικαιώνοντας τη μοναξιά του κόσμου.
Η χαρά σου το σήμα μου, όταν το φως κερδίζει το σώμα μου συντάσσοντάς το με τον τρόπο της γεύσης σου. Και πάντα με τα όνειρά μου ανθοί πικροδάφνης να εντείνουν τη γλώσσα μου. Εύφορος κόσμος ο κόσμος των εξόδων.
(Η εκδρομή της Ευδοκίας, 1982)
................
Μια συλλαβή
πριν γίνεις δάκρυ
λύνεσαι φως
Κι εγώ που σε διψώ
μαυλίζω
το κοκαλάκι της μουσικής σου
Ο πόνος άγονος
στο αλέτρι σου μη ενδίδοντας
Σβήνει τα χείλη σου η πίκρα
Μαράθηκαν τα φύλλα σου
κι έγινες μάνα
................
Στύση μουγκή
βουλιαγμένη στην ιλύ των φαντασμάτων
Η μοναξιά κατοικεί στους καθρέφτες
ρίμες θλιβερές και τελετές θανάτου
εμπορεύεται
Η μοναξιά ουρλιάζει στα σύρματα
και πετρώνουν οι λέξεις
Αξία τους μόνη εσύ
αυτός
το ζεϊμπέκικο που δεν τόλμησε
..................
Κάθε πρωί ταΐζω τον μέσα πάνθηρα με καθρεφτάκια και εικονίσματα, να 'χει να πλέξει όνειρα να 'χει να υφάνει δάκρυ. Και κάθε που σιγά ο ήλιος, ανατέλλω μέσα μου τις νύχτες που δεν τις ρυμουλκούν επίθετα, μια μ' όνειρο μια δάκρυ ζωπυρώντας των φρενών τ' ολοκαύτωμα. Και κάθε που 'ρχεται η αφή μουσκεμένος κόσμο κερδίζω τη σπατάλη
(Ο μέσα πάνθηρας, 1985)
Παραμυθία
Ψωμί ο χρόνος,
ακριβώς πικρό,
ωσάν το βλέμμα όσων απόκαμαν
και κίνησαν για το βαθύ ταξίδι
το αμεταγλώττιστο.
Μνήμη αμείλικτη το σώμα σου,
ένα κλωνί βασιλικός στ' αυτί του χάρου.
Πρώτη και μόνη σιγουριά
αυτό που πάντα διαφεύγει
Λοκ άουτ
Υγρός
κι ανήμερος
επειδή του πόθου παρανάλωμα.
Φεύγεις
και φεύγει η όψη μου.
Πώς να μην ξαναρχίσω.
Ανάποδα, λοιπόν, Τζων Λοκ, ανάποδα.
Με το κεφάλι κάτω:
Ουδέν εν τη αισθήσει
ο μη πρότερον εν τη νοήσει.
Ενας νους τερατώδης ολονέν εκσαρκίζεται
να πληρώσει νόημα το Παμφάγο Ανόητο
Δεν αντέχεται αλλιώς τόσο πένθος
Στον αστερισμό του κυνός
Να ξοδευόμαστε υπέρ του μηδενός
για να μην στο μηδέν υποχωρήσουμε
Λέξεις από το πένθος μας
να κλέβουμε ανοιχτές
για να μην στο πένθος κλειστούμε
Να μεταφράζουμε την απελπισία σε όρεξη,
της ψυχής μας τη σάρκα να δειπνούμε
για να μην το κενό μας βροχίσει
Μπαίγνιο του χρόνου μην ξεπέσουμε
Του κυνισμού
κόκαλο
μην αφεθούμε
Ερεβοδίφης
Ρέεις εντός μου.
Πάμπλουτος όσο η νύχτα.
Και με τον ήλιο
σκηνοθετώ στην αγορά
τον μέσα πάνθηρα
τον αυτοφάγο.
Οτι καρκίνος ο έρωτας
πολλαπλασιάζοντάς σε
για να σε σβήσει
(Σήματα Λυγρά, 1992)
.......................
Τότε ήταν που άρχισα να βλέπω. Βαθιά να βλέπω, σε δίστομη όραση θητεύοντας. Το πίσω απ' την εικόνα, το έξω, κι ό,τι οι θεοί είχανε τάξει της σκιάς. Τα δέντρα, απ' τις ρίζες και κάτω μονάχα, εξόριστος πια όπως ήμουν από την ήπειρο του φαινομένου, του απλώς και αμέσως καλού. Το χρόνο ποτάμι να βλέπω και μονάχος εγώ να μπορώ, ευτυχία απαίσια περιούσιο άλγος, δύο φορές στα ίδια του να μπω, τα μελλούμενα να 'ναι από πριν παρελθόντα. Σκοτεινόβιος πορεύτηκα και στους άλλους το φως μου εδάνειζα, και συχνά μ' αποστρέφονταν. Κι ώς τον Αδη κατέβηκα, των θεών και του είναι μου. Και τρομάζω ακόμα να πω ποιος πιο άγριος ήταν.
.......................
Μάντευα την ηδονή πριν την γνωρίσω και με κατακτήσει, με άκρα επιμέλεια την οργάνωνα, την εφεύρισκα ακόμα, ότι του νου είναι όλα, από κείνον εκπορεύονται και σ' εκείνον ο νόστος τους.
.......................
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ-
σότερο από τον πανικό μου. Κρυμμένος θα
'μαι και την ώρα την πιο άγρια, όταν το πά-
θος θα με τανύει ώς τη ρήξη. Ατεχνα κρυμ-
μένος. Σαν και τον κλέφτη που επαιτεί τη
σύλληψή του, να λυτρωθεί.
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ-
σότερο από τον πανικό σου. Και τη στιγμή
την άγια θα ξεμακραίνεις μέσα σου, θα χά-
νεσαι, στον κόμπο που σε γέννησε θα επι-
στρέφεις, λατρεύοντάς τον με μιαν αγάπη
σπαραγμού.
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δοθώ υπέρτερος
του σκηνοθέτη πανικού μου.
(Ο μάντης, 1994)
.....................
Σαν τα πλατάνια. Ξυλεύει ο χρόνος και καίει. Καν ανη-
λεής. Απλώς αδιάφορος. Και βλασταίνει η πίκρα και θάλ-
λει, τα παιδιά μας υπάρχουμε, κατοικούμε ήδη μια μνήμη
που θα μας ξεχάσει, είμαστε κιόλας οι μέλλοντες, και το νήμα κρατάει και συσταίνει δεσμούς, τις μοίρες τυφλές της οργής καταλείποντας. Η σπορά μας ο άνεμος. Η πατρίδα υγρή, όσο υγρή η ερωμένη φωνή όταν λύνει τους κόμπους της και ηδύτατα άγρια βαθαίνει τα ρήματα, παραπλέει το θάνατο.
Χα. Ο θάνατος.
.....................
Νύχτα, κι ο κόσμος γίνεται καπνός και με τυλίγει. Δίχως
μορφή τα πράγματα, σκοτίζονται, σμίγουν, παράφορα ερω-
τεύονται
και φονικά χωρίζουν.
Η μνήμη ανέρχεται αιματηρή, πόλη φασμάτων. Κομ-
μένα νήματα με πνίγουν, φίλοι που φύγαν, κι έμεινε η
πληγή
να καίει λέξεις.
.....................
Χα ο θάνατος. Μα ο πατέρας έγινε ίσκιος και γραφή
πριν γίνει ρήμα. Και καβαλάρης έφυγε, ο ημερήσιος θάνα-
τος μην και τον φαρμακώσει. Τώρα κοιμάται στα βαθύκο-
μα πλατάνια τ' ουρανού και καβαλάρη με ονειρεύεται. Και
στ' όνειρο του υπάρχω ήδη ασφαλής και καταστερωμένος.
(Οπόταν πλάτανος, 1999)
.....................
Σύνοψη
Μια μεταφορά ο βίος
Κυριολεκτικά
Ακάθεκτα περνούν τα χρόνια μας τα στάσιμα
ένας αέρας πες ένας αέρας. Ούτε.
Εκείνος, μια θ' αναστήσει τη φωτιά
μόλις που σβήνει
μια τα καράβια θα τα κινδυνέψει
μια πιο αψύ θα κάνει το κρασί.
Αέρας το λοιπόν.
Αφού το λες.
Φυσάει και φεύγει.
Απ' την πληγή δεν απομένει παρά η μνήμη της,
λειψή κι εκείνη,
μακρινή. Τότε. Θυμάσαι. Δεν θυμάσαι;
Τότε που έφυγε ο...
Ο;
Ολα τα συνοψίζει ο θάνατος
Φυσικά
Φαντάζομαι το χέρι της.
Να μεθοδεύει την παραφορά
τραγούδια μυστικά διαλέγοντας,
να ξεσκονίζει μνήμες
να χαϊδεύει νότες.
Αχ να 'μουν νότα, έστω τραυλή,
έστω θραυσμένη,
χάδι το χέρι της να μου δωρίσει πύρινο
ώς την απανθράκωση.
Φαντάζομαι τα μάτια της.
Να συννεφιάζουν, να πανηγυρίζουνε,
να λάμπουν, ολόγιομα να λάμπουν
ακούγοντας τραγούδια της αγάπης και της ξενιτιάς,
παιδί παιδάκι ο χρόνος
και να κολυμπάει στην υγρασία τους.
Αχ να 'μουν τραγούδι να με πει
να με στολίσει,
να μ' ευλογήσει ο ρυθμός της
την ψυχή να λύσει.
Φαντάζομαι το δάκρυ της. Δακρύζω.
Στο γέλιο της γελώ και θριαμβεύω.
Φαντάζομαι την πίκρα της. Ραγίζω.
Και μέσα απ' τις ρωγμές μου ταξιδεύω.
(Ρήματα, 2009)
Υπαρξιακές νύξεις στην ποίησή του
Της Χρύσας Σπυροπούλου
"Πρώτα ο κόσμος σώνεται ή πρώτα οι λέξεις;"
Οπόταν πλάτανος
Ο Παντελής Μπουκάλας (1957) εμφανίζεται με τον Αλγόρυθμο το 1980 στα Ελληνικά Γράμματα και έκτοτε, σταθερά, εκδίδονται συλλογές του όταν έχει κάτι να πει. Ξεκινά με ρυθμούς αλγεινούς, όπως μας προϊδεάζει ο τίτλος της πρώτης ποιητικής του κατάθεσης, άλγη τα οποία δεν θα πάψουν να εμφανίζονται σ' όλα του τα έργα. Αλλωστε ο πόνος παρακινεί και διακινεί το "δαιμόνιο" της δημιουργίας. Και εδώ πρόκειται για πόνο βαθύ, πόνο των πραγμάτων, για την ουσία της ύπαρξης, γι' αυτό που γίναμε ερήμην μας. Για την αντίθεση γέννηση-θάνατος, φως-σκοτάδι ή αυτήν τη γενικότητα, που τόσο μας εξυπηρετεί, ωστόσο, το καλό και το κακό, την ηδονή και την οδύνη. Γι' αυτό, εξάλλου, η ποίηση του Μπουκάλα είναι βαθύτατα υπαρξιακή και συνάμα ουσιαστική, καθώς καμιά λέξη δεν επιλέγεται τυχαία μόνο και μόνο για λόγους εντυπωσιασμού. Αυτή βγαίνει από την εσώτερη ανάγκη να αναπαραστήσει αυθεντικά συναισθήματα, να συνδυάσει το αίσθημα με τον νου και τις διεργασίες του.
Στην Εκδρομή της Ευδοκίας (1982) ο ποιητής επιλέγει να ανασυνθέσει το χάος της καθημερινότητας, τα θραύσματα των αισθημάτων και των αναμνήσεων με ποιητικό μονόλογο. Η θάλασσα, οι λέξεις, τα δέντρα, το σώμα, οι τόποι, όπως το Μεσολόγγι ή ο Αγιος Ευστράτιος, είναι κλειδιά στο ποιητικό τοπίο. Ο "αφηγητής" απευθύνεται ενίοτε σε δεύτερο πρόσωπο και ο λόγος μολονότι γίνεται ερωτικός, ακόμη και τότε δεν αποβάλλεται η θλίψη. Οι λέξεις έχουν μεγάλη σημασία στην ποίηση του Μπουκάλα, όχι ως υλικά που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία του στίχου, αλλά ως ανεξάρτητα σώματα που συμπληρώνουν την ανθρώπινη υπόσταση.
Στη συλλογή Ο μέσα Πάνθηρας (1985), ο ποιητής δίνει μέσω της δημιουργίας διέξοδο στις ανησυχίες του, τιθασεύει τους εσωτερικούς δαίμονές του, δαμάζει τις "υπνωτισμένες τίγρεις" του. Εφόσον η τέχνη δεν είναι παρά το αποτέλεσμα, η λύση των εσωτερικών συγκρούσεων. Εστω και προσωρινά, το μηδέν, "το μηδέν μου το έγκυο", αναιρείται, μετατρέπεται σε οντότητα. Η άμυνα στο κενό, αλλά και στο γρήγορο πέρασμα του χρόνου, που μας φέρνει όλο και πιο κοντά σ' αυτό, γίνεται μέσω των λέξεων και της ποιήσεως: "τα μάτια σου αειθαλή / και με δικάζουνε / κάθε που οχυρώνομαι / σε λέξεις και σε οινόπνευμα / όταν παραμονεύοντας σπουδάζω / το χρόνο που λιώνει...". Μάλιστα σ' αυτό το ποίημα, αλλά και αλλού, δεν χρησιμοποιείται στίξη, για να φανεί ότι η γραφή δεν διακόπτεται, συνεχίζεται στο διηνεκές, ενώ ο κάθε στίχος δεν διαχωρίζεται από τον επόμενο, καθώς η ασθματική σύνδεσή τους επεκτείνεται και στα πράγματα, σ' ό,τι μας περιβάλλει. Ο θάνατος και η απουσία μπορούν να παραλληλιστούν και με μια λευκή σελίδα του ποιητή, με τη σιωπή του, μόνο που στην πρώτη περίπτωση όλα είναι οριστικά, ενώ στη δεύτερη όχι. Αλλωστε, είναι δυνατόν η όποια αποχή για ένα χρονικό διάστημα από τη δημιουργία να προσφέρει καινούργιους καρπούς, μια ανασυγκρότηση των εσωτερικών διεργασιών.
Οι συλλαβές, οι λέξεις για τον ποιητή είναι κομμάτι του σώματος του, μια προέκταση της ύπαρξής του: "Μια συλλαβή / πριν γίνεις δάκρυ / λύνεσαι φως / κι εγώ που σε διψώ / μαυλίζω το κοκαλάκι της μουσικής σου...". Ο "αφηγητής" σκάβει εντός του, εισέρχεται σε περιοχές σκιερές και ανακαλύπτει πτυχές του "άλλου" του εαυτού, "παίζει" με τον "πάνθηρα" προτού τον δαμάσει -αν γίνει κι αυτό οριστικά κάποτε, ίσως να πάψει να γράφει-, αυτόν τον δαίμονα της δημιουργίας, τον Μεφιστοφελή της τέχνης, κυνηγάει το "ανείπωτο", για να το καθυποτάξει, για να το "σκάψει", σμιλέψει και να του δώσει μορφή. Οι λέξεις, ωστόσο, "πετρώνουν", γίνονται κάτι σταθερό και αμετακίνητο, δίνουν υπόσταση στα "φαντάσματα", σ' όλα εκείνα τα εσωτερικά δαιμόνια που βρίσκουν διέξοδο σε ώρες μοναξιάς, σε στιγμές περισυλλογής. Κι εν τω μεταξύ, οι πέτρες-λέξεις οικοδομούν έναν δικό τους κόσμο, αντλώντας τα υλικά τους από τις αθέατες πλευρές του νου, από τα παιχνιδίσματα και τις αντανακλάσεις της φαντασίας: "Οι πέτρες / πιο αλαφρές απ' τα φωνήεντα / που σε κτίζουν / Γιατ' είσαι φως...". Εξάλλου, η δύναμη της σκέψης έχει θαυματουργικές ιδιότητες, καθώς αυτή είναι σε θέση να πλάσει, ν' αναπλάσει, να συνθέσει κομμάτια του δεδομένου σύμπαντος, να τα ανακατανείμει και να δώσει κάτι εντελώς πρωτότυπο και καινούργιο: "Αρκεί να σκεφτείς / πως ανοίγοντας η πόρτα / το πόμολο γίνεται πουλί / Κι όταν σε διαγράφει η ερημία / αρκεί να σκεφτείς / το βλέμμα της και πώς πεντοβολάει / τεχνουργώντας τη μετάληψη...". Ακόμα και όταν κανείς προσπαθεί να ξεφύγει από τις μνήμες, όλα εκείνα που πληγώνουν ή που διεκδικούν τον δικό τους λόγο και τη δική τους ύπαρξη, δεν μπορεί να αποφύγει τον "πάνθηρα", αυτήν την άγρια πλευρά του εαυτού του, η οποία διεκδικεί, ζητεί επίμονα υπόσταση.
Το τρίπτυχο: πόθοι-θλίψη-ηδονή δημιουργεί τους "καθρέφτες", τις "μάσκες" και τον "ρόλο" του ποιητή, ενώ ταυτοχρόνως αυτό συνιστά και τον έσω "πάνθηρα".
Ονειρα, μνήμες, παρουσίες και απουσίες, ο θάνατος που έρχεται συνεχώς, ο "λιμάρης χρόνος" συνθέτουν τη θεματική των ποιημάτων της συλλογής Σήματα λυγρά (1992). Αυτοί που φεύγουν από τη ζωή μπαίνουν οριστικά στο "αλλού", ενώ όσοι παραμένουν -για πόσο άραγε- "έχουν ακόμη πολύ θάνατο να ζήσουν" (ποίημα Εμπυρα σήματα). Ποιήματα μινιατούρες συνομιλούν με πεζολογικού τύπου στίχους για ανεκπλήρωτους πόθους, για άγονες στιγμές και νύχτες, για λευκές σελίδες, για τον χρόνο που τώρα προσφέρει παραμυθία, αλλά επίσης πόνο και φθορά, για τη μνήμη που: "...αμείλικτη το σώμα σου, / ένα κλωνί βασιλικός στ' αυτί του χάρου. / Πρώτη και μόνη σιγουριά / αυτό που πάντα διαφεύγει". (Παραμυθία)
Σε ορισμένα ποιήματα, όπως Ημερολόγιο, Τρίστρατο, ο Μπουκάλας χρησιμοποιεί το μέτρο, μια φόρμα που υιοθετείται για να φανεί πιο πειθαρχημένος ο στίχος, αλλά επιπλέον για να αποδοθεί η διάθεση για παιχνίδι ή επικοινωνία με παλαιότερους τρόπους έκφρασης, πιο μουσικούς και ενίοτε περισσότερο ανάλαφρους. Λιτός, υπαινικτικός, με αντιθέσεις και παιχνιδίσματα ή αναστροφές, ο ποιητής αναφέρεται στο ανείπωτο δίνοντας με τους στίχους του νόημα στο "παμφάγο Ανόητο", δαμάζοντας τον πόνο και το πένθος, μιας και "δεν αντέχεται αλλιώς τόσο πένθος". (Λοκ άουτ) Εξάλλου η ποίηση προσφέρει "χρώμα στο χρώμα", είναι η κατάφαση, το περιεχόμενο, το "ναι στο μηδέν", η γέφυρα με τον "κόσμο", το νήμα που δίνει νόημα στην ύπαρξη. Με τους στίχους και τις λέξεις ξεγελιέται το "κενό", επινοούνται άμυνες σωτηρίας.
Ποιητικός μονόλογος με θεατρικά στοιχεία και οντολογικές νύξεις είναι η συλλογή Ο μάντης (1994). Κοφτός λόγος που ενώνει το παρελθόν με το παρόν, αλλά και το μέλλον, που κι αυτό πολύ σύντομα γίνεται παρελθόν. Μονολογεί ο τυφλός μάντης, ο Τειρεσίας, και κάνει τον απολογισμό του. Μπορεί να είναι τυφλός, βλέπει παρ' όλ' αυτά με τα μάτια της σκέψης, βλέπει καλύτερα κι από αυτούς που δεν τους λείπει το φως. Μιλά για τον θάνατο, αν και νεκρός, τον έρωτα, τη σχέση με τους άλλους, την ενοχή, τον αδάμαστο χρόνο και την ακλόνητη βεβαιότητα ότι κάθε τι που περνά, δεν επανέρχεται. Ιδέα που φέρνει στον νου την ηρακλείτεια ρήση: "Ποταμώ γαρ ουκ έστιν εμβήναι δις τω αυτώ" ή όπως γράφει ο Μπουκάλας: "Το χρόνο ποτάμι να βλέπω και μονάχος εγώ να μπορώ, ευτυχία απαίσια περιούσιο άλγος, δύο φορές στα ίδια νερά του να μπω, τα μελλούμενα να 'ναι από πριν παρελθόντα". Ή, όπως έγραψε ο T.S. Eliot: "Time present and time past / Are both perhaps present in time future, / And time future contained in time past...". (I, Burnt Norton, Four Quartets){"Ο τωρινός κι ο περασμένος χρόνος / ίσως υπάρχουνε μαζί μες στον μελλούμενο / κι ο χρόνος ο μελλούμενος ίσως περιέχεται στον περασμένο", μετάφραση Γ. Νίκας, T.S. Eliot, Τα Ποιήματα, Εστία 1992}.
Ο μονόλογος του μάντη εμπεριέχει και απηχεί στίχους, μύθους και αποσπάσματα από έργα της Σαπφώς, του Πλάτωνα, του Ομήρου, του Ηράκλειτου, του Αισχύλου, του Πινδάρου, από το δημοτικό τραγούδι, του Στησιχόρου, του Ευριπίδη και του Σοφοκλή. Ενα ταξίδι, λοιπόν, κάνει ο μάντης με στάσεις σε σημαντικά ονόματα της Ελληνικής Γραμματείας, με σταθμούς που ενώνουν το παρόν με το παρελθόν. Εικόνες υψηλής αισθητικής συνδέουν το άτομο με τη φύση, μετατρέπουν τον έρωτα για τον έτερο σε έρωτα για τη ζωή. Διονυσιακή διάθεση διατρέχει τις σκέψεις του μάντη, ενώ η έκρηξη των συναισθημάτων αποκαλύπτει έναν κόσμο αυθεντικό, που μπορεί να στηρίζεται στον νου, αν και βρίσκεται πολύ κοντά στις φυσικές απαρχές του: "Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ- / σότερο από τον πανικό μου. Κρυμμένος θα / 'μαι και την ώρα την πιο άγρια, όταν το πά- / θος θα με τανύει ως τη ρήξη. Ατεχνα κρυμ- / μένος. Σαν και τον κλέφτη που επαιτεί τη / σύλληψή του, να λυτρωθεί...".
Το "δίχα μοι τα νοήματα" της Σαπφώς, που συναντάμε και στην ποίηση της Ζωής Καρέλλη, επανέρχεται και στην ποιητική του Παντελή Μπουκάλα με τη μορφή των "διπλών πόθων" και της "ανδρόγυνης" φύσης. Αλλού ο "αφηγητής" μακαρίζει και "φθονεί" την τύχη του Ακταίωνα, τον οποίο κατασπάραξαν, σύμφωνα με τον μύθο, τα αγαπημένα του σκυλιά. Η θεά Αρτεμις τα σκότισε και έτσι αυτά δεν κατάλαβαν ότι το ελάφι που διαμέλιζαν ήταν ο μεταμορφωμένος κύριός τους. Ο ίδιος μύθος απασχολεί και έναν άλλο ποιητή, τον Γιάννη Δάλλα, ο οποίος όμως συνδέει τον μύθο με τις μάσκες, τις διαρκείς μεταμορφώσεις του σύγχρονου ανθρώπου που φέρνουν την ήττα και την αποτυχία: "Τι ήθελες να περιβληθείς το ένδυμα / το σχήμα του ύστατου ρόλου σου / τάχα για ποια σκοπιμότητα / ποιον να παραπλανήσεις ή να προκαλέσεις / ; ...Φόρεσες λοιπόν το ελαφόδερμα / αυτήν την ολόσωμη μάσκα σου...". (Σαν τον Ακταίωνα, συλλογή Αποθέτης, 1993) . Αντίθετα, ο "αφηγητής" του Μπουκάλα θα επιθυμούσε τον θάνατο του Ακταίωνα, για να ανακουφιστεί από τον πόνο των ενοχών: "Μια φορά τον εσπάραξαν, καταβροχθίζοντας κιόλας ό,τι βλάσφημο έπραξε όταν τον καιρό εφύλαξε να μελετήσει την Αγρία Παρθένο να λούζει στην πηγή την οχυρή της γυμνότητα. Αλλά εγώ είχα να μετρηθώ με τη διάρκεια, στην ευεργετική κακότητα της επανάληψης να ανοίξω το πνεύμα μου...". Ο μάντης, ο Τειρεσίας, μιλά για το ανείπωτο, για το παράδοξο της ζωής, τη δύναμη του νου , την τρέλα, τη ματαιότητα των πάντων, την αίσθηση του κενού και του τίποτε που μερικές φορές δίνει νόημα στα πράγματα, τα οποία στερούνται νοήματος. Ο τυφλός μάντης βλέπει μακριά και βαθιά, η γνώση ωστόσο από εφόδιο μετατρέπεται σε πανικό, σε τρόμο. Η γνώση, λοιπόν, είναι ευλογία και κατάρα συγχρόνως.
Η συλλογή Οπόταν πλάτανος (1999) περιλαμβάνει ποιήματα με ποικίλες μορφές, άλλα είναι πεζολογικού τύπου, άλλα με ρίμα ή συρραφή λέξεων, που τονίζουν το παράδοξο της πραγματικότητας, ενώ επαναλαμβάνεται η λέξη "θάνατος". Και τα "άγονα ρήματα" προετοιμάζουν την επόμενη συλλογή που εκδίδεται το 2009 με τον τίτλο Ρήματα, συλλογή που ακουμπά στο δημοτικό τραγούδι και σε λόγια, αλλά και λαϊκά στοιχεία της παράδοσής μας, εκείνα κυρίως που προβάλλουν τις συναισθηματικές και "ιδεολογικές" επιλογές. Η ποιητική συλλογή χωρίζεται σε τρία μέρη: στις Ιστορίες, τα Ερωτήματα και τα Μυθολογήματα. Στο τελευταίο μέρος πρόσωπα του μύθου μονολογούν και αποκαλύπτουν την προσωπική τους περιπέτεια, την αντανάκλαση ιδεών και ό,τι μπορεί να κρύβει το συλλογικό υποσυνείδητο. Εδώ ανήκει το εξαιρετικό ποίημα Μαρσύας, το οποίο συνομιλεί με το ομότιτλο του Γιάννη Δάλλα. Φυσικά και οι δύο ως ποιητές είναι με το μέρος του Μαρσύα, του σπουδαίου μουσικού, ο οποίος ηττήθηκε σε μουσικό διαγωνισμό από τον Απόλλωνα και τιμωρήθηκε σκληρά: γδάρθηκε ζωντανός αφού κρεμάστηκε σε δέντρο, και από το δέρμα του κατασκευάστηκε ασκός. Ο μύθος και στις δύο περιπτώσεις λειτουργεί ως μεταφορά, ως υπαινιγμός για να φανεί με τρόπο εξωλογικό η στάση του ποιητή απέναντι στη δημιουργία, η οποία είναι ταυτόσημη με την έξαρση, τον έρωτα. Η δημιουργία, άλλωστε, φέρνει στο φως το καινούργιο, το πρωτότυπο, αυτό που μεταφέρει συναίσθημα και ιδέες.
Ο ποιητής πότε τρυφερά πότε με πιο δόκιμο τρόπο, ο οποίος όμως δεν στερεί από τον λόγο του την ικμάδα της σκέψης, αναφέρεται στην αγάπη, τον πόθο, τον έρωτα αλλά και στη μνήμη, στο γρήγορο πέρασμα του χρόνου, στο εφήμερο και στον θάνατο. Οι λέξεις δίνουν διέξοδο στο εσωτερικό ηφαίστειο, στην αγάπη για τη ζωή, για κάθε τι μικρό και ασήμαντο. Η συναισθηματική συνομιλία με τα μέρη, αλλά και το όλον καταλήγει σ' ένα διαρκές ταξίδι αναζήτησης.
Η ποίηση του Παντελή Μπουκάλα, στιβαρή, κινείται άνετα ανάμεσα στην παράδοση και το μοντέρνο, το πειθαρχημένο και το απείθαρχο, ενώ ορίζει το ατομικό και το συλλογικό μέσω της χρήσης των μύθων.
Και η ποίηση, η καλή ποίηση, "συμβαίνει", όπως "απλώς συμβαίνει η αγάπη. / Οπως συμβαίνει η θάλασσα".
Ανθολόγηση ποιημάτων
Απ' τις εφτά σάλπιγγες του τηλεφώνου διελαύνουν τα μάτια σου ως να με τήξουν. Καλύτερα να μη γυρίσεις. Θα σε καλύπτει το προσδοκώμενο χαμόγελο, η ήρεμη φωτιά ελπίζοντας οσμές σαββάτου. Καλύτερα να 'ρθεις. Είπα να χαιρετίσω τα μάτια σου, μόνο που μ' είχε κυκλώσει το εφτάψυχο βλέμμα σου δικαιώνοντας τη μοναξιά του κόσμου.
Η χαρά σου το σήμα μου, όταν το φως κερδίζει το σώμα μου συντάσσοντάς το με τον τρόπο της γεύσης σου. Και πάντα με τα όνειρά μου ανθοί πικροδάφνης να εντείνουν τη γλώσσα μου. Εύφορος κόσμος ο κόσμος των εξόδων.
(Η εκδρομή της Ευδοκίας, 1982)
................
Μια συλλαβή
πριν γίνεις δάκρυ
λύνεσαι φως
Κι εγώ που σε διψώ
μαυλίζω
το κοκαλάκι της μουσικής σου
Ο πόνος άγονος
στο αλέτρι σου μη ενδίδοντας
Σβήνει τα χείλη σου η πίκρα
Μαράθηκαν τα φύλλα σου
κι έγινες μάνα
................
Στύση μουγκή
βουλιαγμένη στην ιλύ των φαντασμάτων
Η μοναξιά κατοικεί στους καθρέφτες
ρίμες θλιβερές και τελετές θανάτου
εμπορεύεται
Η μοναξιά ουρλιάζει στα σύρματα
και πετρώνουν οι λέξεις
Αξία τους μόνη εσύ
αυτός
το ζεϊμπέκικο που δεν τόλμησε
..................
Κάθε πρωί ταΐζω τον μέσα πάνθηρα με καθρεφτάκια και εικονίσματα, να 'χει να πλέξει όνειρα να 'χει να υφάνει δάκρυ. Και κάθε που σιγά ο ήλιος, ανατέλλω μέσα μου τις νύχτες που δεν τις ρυμουλκούν επίθετα, μια μ' όνειρο μια δάκρυ ζωπυρώντας των φρενών τ' ολοκαύτωμα. Και κάθε που 'ρχεται η αφή μουσκεμένος κόσμο κερδίζω τη σπατάλη
(Ο μέσα πάνθηρας, 1985)
Παραμυθία
Ψωμί ο χρόνος,
ακριβώς πικρό,
ωσάν το βλέμμα όσων απόκαμαν
και κίνησαν για το βαθύ ταξίδι
το αμεταγλώττιστο.
Μνήμη αμείλικτη το σώμα σου,
ένα κλωνί βασιλικός στ' αυτί του χάρου.
Πρώτη και μόνη σιγουριά
αυτό που πάντα διαφεύγει
Λοκ άουτ
Υγρός
κι ανήμερος
επειδή του πόθου παρανάλωμα.
Φεύγεις
και φεύγει η όψη μου.
Πώς να μην ξαναρχίσω.
Ανάποδα, λοιπόν, Τζων Λοκ, ανάποδα.
Με το κεφάλι κάτω:
Ουδέν εν τη αισθήσει
ο μη πρότερον εν τη νοήσει.
Ενας νους τερατώδης ολονέν εκσαρκίζεται
να πληρώσει νόημα το Παμφάγο Ανόητο
Δεν αντέχεται αλλιώς τόσο πένθος
Στον αστερισμό του κυνός
Να ξοδευόμαστε υπέρ του μηδενός
για να μην στο μηδέν υποχωρήσουμε
Λέξεις από το πένθος μας
να κλέβουμε ανοιχτές
για να μην στο πένθος κλειστούμε
Να μεταφράζουμε την απελπισία σε όρεξη,
της ψυχής μας τη σάρκα να δειπνούμε
για να μην το κενό μας βροχίσει
Μπαίγνιο του χρόνου μην ξεπέσουμε
Του κυνισμού
κόκαλο
μην αφεθούμε
Ερεβοδίφης
Ρέεις εντός μου.
Πάμπλουτος όσο η νύχτα.
Και με τον ήλιο
σκηνοθετώ στην αγορά
τον μέσα πάνθηρα
τον αυτοφάγο.
Οτι καρκίνος ο έρωτας
πολλαπλασιάζοντάς σε
για να σε σβήσει
(Σήματα Λυγρά, 1992)
.......................
Τότε ήταν που άρχισα να βλέπω. Βαθιά να βλέπω, σε δίστομη όραση θητεύοντας. Το πίσω απ' την εικόνα, το έξω, κι ό,τι οι θεοί είχανε τάξει της σκιάς. Τα δέντρα, απ' τις ρίζες και κάτω μονάχα, εξόριστος πια όπως ήμουν από την ήπειρο του φαινομένου, του απλώς και αμέσως καλού. Το χρόνο ποτάμι να βλέπω και μονάχος εγώ να μπορώ, ευτυχία απαίσια περιούσιο άλγος, δύο φορές στα ίδια του να μπω, τα μελλούμενα να 'ναι από πριν παρελθόντα. Σκοτεινόβιος πορεύτηκα και στους άλλους το φως μου εδάνειζα, και συχνά μ' αποστρέφονταν. Κι ώς τον Αδη κατέβηκα, των θεών και του είναι μου. Και τρομάζω ακόμα να πω ποιος πιο άγριος ήταν.
.......................
Μάντευα την ηδονή πριν την γνωρίσω και με κατακτήσει, με άκρα επιμέλεια την οργάνωνα, την εφεύρισκα ακόμα, ότι του νου είναι όλα, από κείνον εκπορεύονται και σ' εκείνον ο νόστος τους.
.......................
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ-
σότερο από τον πανικό μου. Κρυμμένος θα
'μαι και την ώρα την πιο άγρια, όταν το πά-
θος θα με τανύει ώς τη ρήξη. Ατεχνα κρυμ-
μένος. Σαν και τον κλέφτη που επαιτεί τη
σύλληψή του, να λυτρωθεί.
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δώσω κάτι περ-
σότερο από τον πανικό σου. Και τη στιγμή
την άγια θα ξεμακραίνεις μέσα σου, θα χά-
νεσαι, στον κόμπο που σε γέννησε θα επι-
στρέφεις, λατρεύοντάς τον με μιαν αγάπη
σπαραγμού.
Ποτέ δε θα μπορέσω να σου δοθώ υπέρτερος
του σκηνοθέτη πανικού μου.
(Ο μάντης, 1994)
.....................
Σαν τα πλατάνια. Ξυλεύει ο χρόνος και καίει. Καν ανη-
λεής. Απλώς αδιάφορος. Και βλασταίνει η πίκρα και θάλ-
λει, τα παιδιά μας υπάρχουμε, κατοικούμε ήδη μια μνήμη
που θα μας ξεχάσει, είμαστε κιόλας οι μέλλοντες, και το νήμα κρατάει και συσταίνει δεσμούς, τις μοίρες τυφλές της οργής καταλείποντας. Η σπορά μας ο άνεμος. Η πατρίδα υγρή, όσο υγρή η ερωμένη φωνή όταν λύνει τους κόμπους της και ηδύτατα άγρια βαθαίνει τα ρήματα, παραπλέει το θάνατο.
Χα. Ο θάνατος.
.....................
Νύχτα, κι ο κόσμος γίνεται καπνός και με τυλίγει. Δίχως
μορφή τα πράγματα, σκοτίζονται, σμίγουν, παράφορα ερω-
τεύονται
και φονικά χωρίζουν.
Η μνήμη ανέρχεται αιματηρή, πόλη φασμάτων. Κομ-
μένα νήματα με πνίγουν, φίλοι που φύγαν, κι έμεινε η
πληγή
να καίει λέξεις.
.....................
Χα ο θάνατος. Μα ο πατέρας έγινε ίσκιος και γραφή
πριν γίνει ρήμα. Και καβαλάρης έφυγε, ο ημερήσιος θάνα-
τος μην και τον φαρμακώσει. Τώρα κοιμάται στα βαθύκο-
μα πλατάνια τ' ουρανού και καβαλάρη με ονειρεύεται. Και
στ' όνειρο του υπάρχω ήδη ασφαλής και καταστερωμένος.
(Οπόταν πλάτανος, 1999)
.....................
Σύνοψη
Μια μεταφορά ο βίος
Κυριολεκτικά
Ακάθεκτα περνούν τα χρόνια μας τα στάσιμα
ένας αέρας πες ένας αέρας. Ούτε.
Εκείνος, μια θ' αναστήσει τη φωτιά
μόλις που σβήνει
μια τα καράβια θα τα κινδυνέψει
μια πιο αψύ θα κάνει το κρασί.
Αέρας το λοιπόν.
Αφού το λες.
Φυσάει και φεύγει.
Απ' την πληγή δεν απομένει παρά η μνήμη της,
λειψή κι εκείνη,
μακρινή. Τότε. Θυμάσαι. Δεν θυμάσαι;
Τότε που έφυγε ο...
Ο;
Ολα τα συνοψίζει ο θάνατος
Φυσικά
Φαντάζομαι το χέρι της.
Να μεθοδεύει την παραφορά
τραγούδια μυστικά διαλέγοντας,
να ξεσκονίζει μνήμες
να χαϊδεύει νότες.
Αχ να 'μουν νότα, έστω τραυλή,
έστω θραυσμένη,
χάδι το χέρι της να μου δωρίσει πύρινο
ώς την απανθράκωση.
Φαντάζομαι τα μάτια της.
Να συννεφιάζουν, να πανηγυρίζουνε,
να λάμπουν, ολόγιομα να λάμπουν
ακούγοντας τραγούδια της αγάπης και της ξενιτιάς,
παιδί παιδάκι ο χρόνος
και να κολυμπάει στην υγρασία τους.
Αχ να 'μουν τραγούδι να με πει
να με στολίσει,
να μ' ευλογήσει ο ρυθμός της
την ψυχή να λύσει.
Φαντάζομαι το δάκρυ της. Δακρύζω.
Στο γέλιο της γελώ και θριαμβεύω.
Φαντάζομαι την πίκρα της. Ραγίζω.
Και μέσα απ' τις ρωγμές μου ταξιδεύω.
(Ρήματα, 2009)
Δευτέρα 20 Σεπτεμβρίου 2010
Άρθρο 75
Συνέπειες κατάθεσης και επίδοσης
1. Η εκκρεμοδικία αρχίζει με την κατάθεση της αγωγής και λήγει με τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης ή την κατάργηση της δίκης.
2. Τα κατά το ουσιαστικό δίκαιο έννομα αποτελέσματα της άσκησης της αγωγής, ως προς τον εναγόμενο, επέρχονται μόνο από την επίδοσή της σε αυτόν, η οποία μπορεί να διενεργηθεί και από τον ενάγοντα. Κατ' εξαίρεση, η παραγραφή διακόπτεται σε κάθε περίπτωση με την κατάθεση της αγωγής και αρχίζει πάλι μόνο από την τελεσιδικία της απόφασης ή την κατάργηση της δίκης.
3. Μεταβολή του αιτήματος της αγωγής είναι απαράδεκτη.
Κατ' εξαίρεση, ο ενάγων μπορεί, ως το τέλος της πρώτη συζήτησης, να περιορίσει το αίτημα της αγωγής ή να το μετατρέψει από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό ή από αναγνωριστικό σε καταψηφιστικό.
Συνέπειες κατάθεσης και επίδοσης
1. Η εκκρεμοδικία αρχίζει με την κατάθεση της αγωγής και λήγει με τη δημοσίευση της οριστικής απόφασης ή την κατάργηση της δίκης.
2. Τα κατά το ουσιαστικό δίκαιο έννομα αποτελέσματα της άσκησης της αγωγής, ως προς τον εναγόμενο, επέρχονται μόνο από την επίδοσή της σε αυτόν, η οποία μπορεί να διενεργηθεί και από τον ενάγοντα. Κατ' εξαίρεση, η παραγραφή διακόπτεται σε κάθε περίπτωση με την κατάθεση της αγωγής και αρχίζει πάλι μόνο από την τελεσιδικία της απόφασης ή την κατάργηση της δίκης.
3. Μεταβολή του αιτήματος της αγωγής είναι απαράδεκτη.
Κατ' εξαίρεση, ο ενάγων μπορεί, ως το τέλος της πρώτη συζήτησης, να περιορίσει το αίτημα της αγωγής ή να το μετατρέψει από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό ή από αναγνωριστικό σε καταψηφιστικό.
Κυριακή 19 Σεπτεμβρίου 2010
Αίτηση προσωρινής επιδίκασης απαίτησης (άρ. 211 επ ΚΔΔ):
Η σχετική αίτηση εκδικάζεται σε δημόσια συνεδρίαση μετά από άσκηση καταψηφιστικής αγωγής. Με την αίτηση αυτή μπορεί να επιδικαστεί στον ενάγοντα από το δικαστήριο, προσωρινώς, μέρος της απαίτησης, για την οποία άσκησε την αγωγή του. Λόγο προσωρινής επιδίκασης της απαίτησης μπορεί να θεμελιώσει η αδυναμία ή η ιδιαίτερη δυσχέρεια του αιτούντος προς αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειάς του.
Η προσωρινή επιδίκαση αποκλείεται:
i. αν προσκρούει στο δημόσιο συμφέρον, ή
ii. αν η αντίστοιχη καταψηφιστική αγωγή είναι προδήλως απαράδεκτη ή προδήλως αβάσιμη.
Στη διαδικασία εκδίκασης της παραπάνω αίτησης, οι ιδιώτες διάδικοι μπορούν να παρίστανται κατά τη συζήτηση χωρίς δικαστικό πληρεξούσιο (άρ. 27 παρ. 2 εδ. γ΄ ΚΔΔ).
Επειδή ο καθ' ού θα πρέπει να έχει γνώση του περιεχομένου της καταψηφηστικής αγωγής (εν' όψει και της αρχής της ισότητας των διαδίκων), ώστε να δύναται να προτείνει τις σχετικές ενστάσεις του αβασίμου και απαραδέκτου κατ' αυτής, τεκμαίρεται ότι η καταψηφιστική αγωγή θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί στον καθ' ού σε εύλογο χρόνο πρό της συζήτησης της αίτησης προσωρινής επιδίκασης απάιτησης.
Η σχετική αίτηση εκδικάζεται σε δημόσια συνεδρίαση μετά από άσκηση καταψηφιστικής αγωγής. Με την αίτηση αυτή μπορεί να επιδικαστεί στον ενάγοντα από το δικαστήριο, προσωρινώς, μέρος της απαίτησης, για την οποία άσκησε την αγωγή του. Λόγο προσωρινής επιδίκασης της απαίτησης μπορεί να θεμελιώσει η αδυναμία ή η ιδιαίτερη δυσχέρεια του αιτούντος προς αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών διαβίωσης του ίδιου και της οικογένειάς του.
Η προσωρινή επιδίκαση αποκλείεται:
i. αν προσκρούει στο δημόσιο συμφέρον, ή
ii. αν η αντίστοιχη καταψηφιστική αγωγή είναι προδήλως απαράδεκτη ή προδήλως αβάσιμη.
Στη διαδικασία εκδίκασης της παραπάνω αίτησης, οι ιδιώτες διάδικοι μπορούν να παρίστανται κατά τη συζήτηση χωρίς δικαστικό πληρεξούσιο (άρ. 27 παρ. 2 εδ. γ΄ ΚΔΔ).
Επειδή ο καθ' ού θα πρέπει να έχει γνώση του περιεχομένου της καταψηφηστικής αγωγής (εν' όψει και της αρχής της ισότητας των διαδίκων), ώστε να δύναται να προτείνει τις σχετικές ενστάσεις του αβασίμου και απαραδέκτου κατ' αυτής, τεκμαίρεται ότι η καταψηφιστική αγωγή θα πρέπει να έχει κοινοποιηθεί στον καθ' ού σε εύλογο χρόνο πρό της συζήτησης της αίτησης προσωρινής επιδίκασης απάιτησης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)